Trakya Üniversitesi 1. sınıf öğrencilerinin sigara kullanımı, bağımlılık düzeyleri ve etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT BARDAKCI
Danışman: SERDAR ÖZTORA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ile sigara/tütün kullanan Trakya Üniversitesi birinci sınıf öğrencilerinin, sigaraya olan fiziksel ve psikolojik bağımlılık çeşitleri, etki eden faktörler ve aralarındaki ilişkilerin incelenmesi sonucunda sigara içme nedenlerinin daha iyi anlaşılması ve sigarayı bıraktırmak için uygun adımların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamız 2020-2021 eğitim öğretim yılında Trakya Üniversitesi birinci sınıfta öğrenim gören öğrencilerde gerçekleştirilmiştir. Sigara/tütün kullanmakta olan 380 kişinin veri formu örnekleme dâhil edilmiştir. Veriler 62 sorudan oluşan bir anket ile toplanmıştır. Anketin içinde sosyodemografik özellikler ve sigara içimi ile ilgili soruların yanında, 6 sorudan oluşan Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi ve 25 sorudan oluşan Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği bulunmaktadır. Çalışmamız yaşları 18-52 arasında değişen, 185'i erkek (%48,7), 195'i kadın (%61,3) öğrencilerden oluşuyordu. Katılımcıların 94'ü (%24,7) sağlık ile ilişkili, 286'sı (%75,3) sağlık ile ilişkili olmayan fakültelerde okuyordu. Katılımcıların 364'ünün (%95,8) sigara kullandığı, 16'sının (%4,2) ise sigara dışı tütün ürünleri kullandığı görüldü. Katılımcıların 137'sinin (%36,1) girişimde bulunmadığını, 243'ünün (%63,9) girişimde bulunduğunu ifade ettikleri görüldü. Katılımcılar Fageström Nikotin Bağımlılık Testi puanlarına göre sınıflandırıldığında; en kalabalık kategori 210 kişi ile (%55,3) çok az bağımlılar iken, en az sayıdaki kategorinin ise 15 kişi ile (%3,9) çok yüksek bağımlılardan oluştuğu görüldü. Sigaranın Psikolojik Bağımlılığını Değerlendirme Ölçeği puanlarına göre ise; 118 kişinin (%31,1) hafif bağımlılık, 190 kişinin (%50) orta bağımlılık, 72 kişinin (%18,9) ise şiddetli bağımlılık kategorisinde sınıflandığı görüldü. Katılımcılar tarafından hangi tütün ürününün kullanıldığının, ailede sigara kullanan birey olup olmamasının, yaşadıkları yer ve kim ile yaşadıklarının, sigara bırakma girişiminde bulunup bulunmamanın, sigara bırakma girişiminde sağlık kuruluşuna başvurup başvurmamanın; hem fiziksel hem psikolojik bağımlılık için istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturduğu görülmüştür. Çalışmamızda fiziksel bağımlılık ile psikolojik bağımlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı, doğrusal, aynı yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sigara bağımlılığına etki eden faktörlerin daha iyi anlaşılması ve kişiye özgü tedavi seçiminin yapılabilmesi için; fiziksel ve psikolojik bağımlılığın ayrımının yapılmasının önemi ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: sigara bağımlılığı, psikolojik bağımlılık, aile hekimliği