Edirne il merkezindeki yetişkinlerde 10 yıllık tip 2 diabetes mellitus riski ve etkileyen faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NESLİHAN ÖZDOĞAN LAFÇI

Danışman: ÖNDER SEZER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tip 2 diyabet; insülin direnci zemininde ilerleyici insülin sekresyon defekti ile karakterize organizmanın karbonhidrat, yağ ve proteinlerden yeterince yararlanamadığı, sürekli tıbbi bakım gerektiren, kronik, geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur. Tip 2 diyabet, erken dönemde ve doğru tedavi edilmediği durumda tüm sistemlerde komplikasyonlara yol açabilmektedir. Çalışmamızın amacı, bireylerin 10 yıllık tip 2 diyabet risk düzeyini ve bu risk düzeyine etki eden faktörleri tespit edebilmek ve yüksek riskli tespit edilen bireylerin korumaya alınması için gerekli girişimleri başlatmaktır. Çalışmanın örneklemini Edirne İl Merkezi'ndeki 23 aile sağlığı merkezine kayıtlı 20-64 yaş arası 744 birey oluşturmaktadır. Veriler 53 sorudan oluşan bir anketle toplanmıştır. Anketin içinde 8 sorudan oluşan FINDRISK tip 2 diyabet risk değerlendirme formu uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 40,31±13,03 idi. Katılımcıların %66,2'si evliydi ve %39,2'si üniversite mezunuydu. FINDRISK sonuçlarına göre popülasyonun %14'ü yüksek ve çok yüksek riskli grupta yer almıştır. Eğitim düzeyi yüksek bireylerin FINDRISK risk skorları daha düşüktü (p<0,001). Evli olan bireylerin diyabet risk skorları anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Hipertansiyon ve obezite gibi tip 2 diyabetin risk faktörleri olan hastalıklara sahip katılımcıların daha çok yüksek ve çok yüksek riskli grupta yer aldığı tespit edilmiştir (p<0,001). Kilo, vücut kitle indeksi, bel çevresi, vücut yağ yüzdesi ve visseral yağ kütlesindeki artışların diyabet risk skorlarında yükselmeye neden olduğu bulunmuştur (p<0,001). Birinci derece akrabada diyabet öyküsü olan katılımcıların daha çok yüksek ve çok yüksek riskli grupta yer aldığı tespit edilmiştir (p<0,001). Çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler değerlendirildiğinde, diyabeti engellemeye yönelik yapılan çalışmaların istenilen sonucu veremediği görülmektedir. Diyabet riskini arttıran birçok risk faktörü mevcuttur. Bu risk faktörlerini taşıyan bireylerin erken tespit edilmesi, risk faktörlerinin değerlendirilmesi, gerekli müdahaleler yapıldıktan sonra sıkı takipleri gerekmektedir. Resmi kurumların da etkin müdahalesi ile diyabet riski azaltılmalıdır.