Kalkolitik dönemde Güvercinkayası figürinleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BARIŞ ESER

Danışman: ÖZLEM ÇEVİK GÜÇYILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Üst Paleolitik dönemden itibaren varlık gösteren ve taşınabilir sanat, oyuncak, kült objesi, adak eşyası, gömüt hediyesi, tanrı ve / veya tanrıça sembolleri gibi çok çeşitli biçimlerde arkeoloji literatüründe yer bulan figürinlerden yola çıkarak Güvercinkayası yerleşmesinde bulunan örnekleri tanımlı hale getirmek, dönem ve bölge içindeki yerini anlaşılabilir kılmaktır. M.Ö 6. Binin sonları ile 5. Binin başlarına tarihlenen Güvercinkayası, Orta Anadolu bölgesinde Volkanik Kapadokya (Harita 1) olarak adlandırılan coğrafi bölgenin batı kanadında yer almaktadır. Güvercinkayası büyük bir sur sistemi ile ikiye ayrılmış; Aşağı yerleşme ve İç kale şeklinde adlandırılmıştır. Üst yerleşmede özellikle 13 ve 14 numaralı ev olarak tanımlanan mekanlarda bulunan çok sayıda depolama kabı ve büyük silo alanları yönetici bir sınıfın varlığına işaret edebileceği gibi sosyal yapıda da bir değişime gidildiğinin habercisi olarak görülmektedir. Bu durum aynı zamanda Tunç Çağı ile özdeşleştirilen kentleşme hareketinin öncülerinin Güvercinkayası örneğinde izlediğimiz gibi Kalkolitik dönemle başladığını göstermektedir. Bu bağlamda Güvercinkayası figürinlerinin tanımlı hale getirilmesi, iç kale ve aşağı yerleşme olarak adlandırılan alanlardaki figürinlerin dağılımı ve özellikle çanak-çömlek ve bir sonraki, Geç Kalkolitik evredeki mühürlerle olası ilişkilerin saptanması bir anlamda bu savın da test edilmesi anlamına gelecektir. Diğer taraftan Güvercinkayası figürinlerinin tanımlı hale getirilmesi ve bölgedeki diğer kalkolitik yerleşmelerde bulunan örnekleri ile karşılaştırılması, bölgeler arasındaki kültürel ilişkinin açığa çıkarılmasına da ışık tutacaktır. Anahtar Kelimeler: Güvercinkayası, Kalkolitik, Figürin, Orta Anadolu, Kapadokya