Kannabinoidlerin antipruritik etkilerinde inici serotonerjik ve noradrenerjik sistemlerin rolü


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP GİZEM TODURGA

Danışman: ÖZGÜR GÜNDÜZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kannabinoidlerin analjezik etkinliklerinin çok uzun yıllardır bilinmesine karşın, bu ilaçlar istenmeyen etkinliklerinin fazlalığı ve suistimal edilme potansiyelleri nedeniyle tedavide etkin bir şekilde kullanılamamışlardır. Son senelerde, uzun süren araştırmalar sonucunda kannabinoidler bazı ülkelerde nöropatik ağrı, multipl skleroz vb. endikasyonlarda kullanılmak üzere onay almışlardır. Bu endikasyonların ve bu grup ilaçları kullanan ülke sayısının önümüzdeki yıllarda artması beklenmektedir. Sık görülen ve insanlara son derece huzursuzluk veren bir semptom olan kaşıntı, sadece deri hastalıklarında değil aynı zamanda sistemik hastalıklarda görülür. Patofizyolojik özellikleri açısından ağrı ile kaşıntı arasında birçok benzerlik bulunmaktadır. Yakın zamanda, ağrıya benzer şekilde kaşıntıda da sadece periferik mekanizmaların değil, santral mekanizmaların da rol oynadığının ortaya çıkması kaşıntı tedavisi yaklaşımlarını değiştirmeye başlamıştır. Örneğin, omurilikteki nörotransmiter reseptörleri antipruritik tedaviler için bir hedef haline gelmektedir. Kaşıntı mekanizmalarının tam olarak aydınlatılması, çok daha etkin ancak daha az istenmeyen etkiye sahip yeni antipruritik ilaçların bulunma olasılığını artıracaktır. Son senelerde, kannabinoidlerin antipruritik etkilerinin olduğu da gösterilmiştir. Henüz bu endikasyon için onay almamış durumda olmakla birlikte, konuya ilişkin yapılacak araştırmalar kannabinoidlerin klinikte bu amaçla kullanılmalarını sağlayabilecektir. Ayrıca, yakın zamanda kannabinoidlerin antinosiseptif etkisine inici serotonerjik ve noradrenerjik sistemlerin aracılık ettiği gösterilmiştir. Bu verilerden yola çıktığımız araştırmamızda öncelikle, serotonin ile kaşıntı oluşturulacak, daha sonra kannabinoid agonisti WIN 55,212-2 kullanılarak antipruritik etkinlik ortaya çıkartılacak, en sonunda da inici serotonerjik ve noradrenerjik sistemler harap edildiğinde kannabinoid agonistinin antipruritik etkinliğindeki değişiklikler değerlendirilecektir.