Sigara kullananlarda içsel farkındalık düzeylerinin dürtüsellik ve karar verme ile ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDİP DENİZCAN YILMAZ

Danışman: MEHMET ERDAL VARDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmamıza, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalında eğitim görmekte olan son sınıf öğrencilerinden, Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı- Beşinci Baskı (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders- Fifth Edition) tanı ölçütlerine göre tütün kullanım bozukluğu tanısı olan 64 gönüllü ve 64 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Katılımcıların hepsine kalp atışlarını algılama performansı ile içsel farkındalığın değerlendirilmesi, Iowa Kumar Testi ile karar verme davranışının değerlendirilmesi, Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 ile motor, planlama, dikkat alanlarındaki ve toplam dürtüselliklerinin değerlendirilmesi, tütün kullanım bozukluğu olanlarda Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi kullanılarak nikotin bağımlılığının şiddetinin değerlendirilmesi işlemleri yapıldı. Tütün kullanım bozukluğu grubu ve kontrol grubunun ortalama içsel farkındalık puanları sırasıyla 0,65±0,13 ve 0,75±0,11 idi. Tütün kullanım bozukluğu grubunun içsel farkındalık puanları kontrol grubuna göre azalmıştı (p<0,05). Tütün kullanım bozukluğu grubunun ve kontrol grubunun ortalama Iowa Kumar Testi puanları sırasıyla 4,22±18,17 ve 7,06±16,55 idi. Tütün kullanım bozukluğu grubunda karar verme performansları kontrol grubu ile benzerdi. Tütün kullanım bozukluğu grubu ve kontrol grubunun dikkat alanındaki dürtüsellik puanları sırasıyla 14,45±3,70 ve 14,73±3,81, motor alandaki 17,78±3,54 ve 17,80±3,06, planlama alanındaki 23,75±3,92 ve 23,92±3.81 olmak üzere toplam 55,98±8,53 ve 56,45±8,31 idi. Tütün kullanım bozukluğu grubu ve kontrol grubunun ortalama dürtüsellik puanları benzerdi. Tütün kullanım bozukluğu grubunda içsel farkındalık düzeyi, Iowa Kumar Testi ve dürtüsellik puanları arasında ilişki yokken, motor ve toplam dürtüsellik puanları ile nikotin bağımlılık şiddeti arasında zayıf düzeyde ilişki vardı (p<0,05). Araştırmamızın bulguları, tütün kullanım bozukluğu olanlarda içsel farkındalığın bozulmuş olabileceği görüşünü desteklerken, içsel farkındalıktaki bozulmanın karar verme süreçlerinde bozulma ve yüksek dürtüsellikle ilişkili olduğu görüşünü desteklememektedir. Anahtar kelimeler: Tütün, sigara, nikotin, bağımlılık, içsel farkındalık, dürtüsellik, karar verme, alkol madde kullanım bozukluğu