Acil serviste SARS-Cov-2 pozitif hastalarda serum sürfaktan D düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYKUT YUCAL
Danışman: MUSTAFA BURAK SAYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:COVID-19, SARS-CoV-2 virüsünün etken olduğu, öncelikle üst solunum yolu hastalığı ve pnömoni ile karakterize, literatüre yeni girmiş, mortal seyredebilen enfektif bir hastalıktır. Diğer toplum kaynaklı pnömonilere klinik olarak benzese de bulaşma hızı yüksek olduğundan kısa sürede geniş popülasyonları etkilemiştir. Hızlı tanı, gözlem ve tedavi disiplinleri geliştirilmeye çalışılmaktadır fakat henüz diğer pnömonilerde de olduğu gibi akciğere spesifik bir marker kullanımda olmadığından hasar kontrolü ve prognoz tayininde yetersiz kalınabilmekte ve dünya çapında belirgin bir konsensüs kurulamamaktadır. Çalışmamızda akciğer dokusunun hasar belirteci olabileceği düşünülen sürfaktan protein D'nin acil serviste COVID-19 kliniği için tanısal değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamız acil servise başvuran gönüllüler ile tek merkezli ve prospektif olarak yapılmıştır. Çalışmamıza, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan; 14 PCR(-) semptomatik hasta, 50 PCR(+) COVID-19 hastası ve 16 sağlıklı gönüllü olmak üzere toplam 80 kişi dahil edilmiştir. 50 kişilik grup, hastalık şiddetine göre 3 ayrı gruba ayrılmış ve değerlendirmeye alınmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. COVID-19 olanlar ile olmayanlar arasında; basit COVID-19 hastaları ile ARDS'li COVID-19 hastaları arasında; hafif ARDS hastaları ile orta/ağır ARDS hastaları arasında; ölen COVID-19 hastaları ile sağ kalanlar arasında serum SP-D seviyeleri açısından anlamlı fark mevcuttur (p<0,001). Toraks bilgisayarlı tomografisinde hesaplanmış kantitatif infiltrasyon hacimleri ile SP-D seviyeleri arasında yüksek seviyeli aynı yönlü korelasyon mevcuttur (p<0,001). Serum SP-D seviyeleri; kullanılmakta olan mevcut klinik, radyolojik ve laboratuvar şiddet skorlarıyla, yüksek dereceli aynı yönlü korelasyonlar göstermiştir (p<0,001). Hem klinik hem radyolojik pnömoni şiddet göstergelerini hem de serum SP-D düzeylerini kriter olarak içeren bir ölçek geliştirildi. CHARISMA skoru olarak adlandırılan bu ölçeğe göre 4 puanın üzerinde alan hastalar için hastane içi mortalite yüksektir. Ayrıca CHARISMA skoru, ARDS şiddetini de ayırt edici özellik göstermiştir. Çalışmamıza göre serum SP-D düzeyleri COVID-19 için hem tanısal hem de prognostik değere sahip bir biyobelirteç olarak tespit edilmiştir. Hasarlı akciğer dokusu ile SP-D seviyeleri korelasyon göstermektedir. Kantitatif olarak yazılım aracılığıyla hesaplanan infiltrasyon hacim ölçümleri (BTİH, BTİY) hastalık prognozu açısından prediktif değere sahiptir. CHARISMA skoru, hastalık prognozu ve hastane içi mortalite tahmininde diğer pnömoni şiddet ölçeklerine göre daha yüksek prediktif değere sahiptir. Bu çalışmadaki veriler ışığında; daha geniş örneklemler üzerinde, çok merkezli çalışmalar yapılarak konu hakkında daha güvenilir sonuçlar elde edileceği ve bu parametrelerin rutin klinik kullanıma girebileceği kanısındayız.