Trakya Üniversitesi Sağlik AraştIrma ve Uygulama Merkezi Acil Servisine başvuran 65 yaş ve üstü hastaların ilaç kullanımı ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ŞAŞMAZ
Danışman: MUSTAFA BURAK SAYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Yaşlılık, yaşam döngüsünün çocukluk, gençlik, erişkinlik gibi doğal bir parçasıdır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlılığı, "çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması" olarak tanımlanmaktadır. Akılcı ilaç kullanım ilkeleri benimsenerek uygulandığında yaşlı hastaların tedavilerinde olumlu değişiklikler gözlenebilir. Bu çalışmanın amacı Trakya Üniversitesi Hastanesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (TÜSAM) Erişkin Acil Servisi'ne başvuran 65 yaş üstü hastaların ilaç kullanımı ile ilgili bilgi tutum ve davranışlarını incelenmesine ilave olarak çalışma sonucunda tespit edilecek bilgiler ışığında yaşlılarda akılcı olmayan ilaç uygulamalarının nedenlerini tespit etmektir. Gereç ve yöntem: Çalışmaya 15/04/2015 ile 15/06/2015 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (TÜSAM) Yetişkin Acil Servisi'ne ardışık olarak başvuran 65 yaş üstü, işitme-konuşma bozukluğu, mental yetersizlik gibi verilerin toplanmasını engelleyen iletişim sorunu olmayan gönüllüler dahil edildi. Akılcı ilaç kullanımının temel ilkelerine yönelik (ilacın veriliş amacı, doğru doz, doğru zaman, doğru yol ve yan etkileri) hakkında bilgi düzeylerini tespit etmek amacıyla oluşturulan sorular da anket formu yoluyla gönüllülere yöneltildi. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde 11440742 seri numaralı IBM SPSS Statics Version 22 (Statistical Package for Social Sciences for Windows®) programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler olarak nicel verilerde ortalama±standart sapma, nitel verilerde ise sayı ve yüzdeler verildi. Bulgular: Katılımcılara hastalandıkları durumunda hangi yollardan ilaç temin ettiklerini belirlemek amacıyla yöneltilen ifadelere alınan yanıtlar değerlendirildiğinde; "Doktor tavsiyesi dışında reçetesiz ilaç kullanırım" diyenlerin oranı %55,9 (n=335) iken, "Eczacının önerilerine göre ilaç kullanırım" diyenlerin oranı ise %31,2 (n=187) idi. Katılımcıların %20'si (n=119) doktor tarafından yazılan ilaçları kullanmayı tedavi sonlanmadan bıraktığını belirtmiştir. Sonuç: Çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında; yaşlılık dönemindeki hastaların ilaçları düzenli kullanmasında hekimi ile olan ilişkisinin oldukça önemli olduğu görülmektedir. Hastaların çoğu hekime başvuru şikayetleri ortadan kalktığında iyileştiklerini düşünüp ilaç kullanımını sonlandırmaktadır. Çalışma sonucunda görülmüştür ki yaşlı hastaların ancak yarıya yakın bir kısmı akılcı ilaç kullanım ilkelerine uygun hareket etmektedir. Tüm bu olumsuzlukların önlenebilmesi amacıyla akılcı ilaç kullanımı hakkında daha geniş çaplı eğitim programları yürütülmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: Acil servis, yaşlılık, akılcı ilaç