Kronik myeloid lösemi hastalarının güncel kılavuzlar eşliğinde retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET BALCI
Danışman: HAKKI ONUR KIRKIZLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik Myeloid Lösemi tedavisinde imatinib ve diğer tirozin kinaz inhibitörleri ile başarı belirgin oranda artmıştır. Kronik Myeloid Lösemi hastalarının uzun dönem takibinde; tedavi öncesinde değerlendirilen prognostik faktörler, tedavilerin advers olay yönetimi, tedavilere yanıt değerlendirmeleri ve ilaca direnç mekanizmalarının yakından izlemi klinik pratikte önem kazanmıştır. Biz de bu çalışmamızda, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Kliniği'nde Ocak 2005-Ocak 2023 arasında tanı alan ve klinik izlemde olan 18 yaş ve üzeri 113 Kronik Myeloid Lösemi hastasının güncel kılavuzlar eşliğinde geriye dönük değerlendirilmesini amaçladık. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar, genetik ve görüntüleme verileri, prognostik risk skorları, uygulanan tedavileri, tedaviye yanıt değerlendirmeleri, advers olaylar ve komplikasyonları hastane kayıtlarındaki bilgileri doğrultusunda elde edildi. Çalışmamızdaki 113 hastanın 68'i (%60,2) erkek, 45'i (%39,8) kadındı. Hastaların medyan tanı yaşı 57,00 (21,00-88,00) yıl olarak bulundu. Dünya Sağlık Örgütü 2016 kriterlerine göre hastaların 106'sına (%93,8) kronik fazda, 5'ine (%4,4) akselere fazda ve 2'sine (%1,8) blastik fazda tanı koyuldu. Hastaların 95'inde (%84,1) en az bir komorbidite, medyan 3 komorbidite (min-max: 0-11) olduğu görüldü. Komorbidite sayısının 3'ten fazla olmasının sağkalım üzerinde bir risk faktörü olduğu gösterilmiştir (p:0,03). Tüm hastalarda ilk sıra tedavi olarak imatinib başlandığı, ilk sıra tedavi başlanan 113 hastadan 47'sinde (%41,6) ilk sıra tedaviden ikinci sıra tedaviye geçildiği görüldü. İkinci sıra tedavi başlanan 47 hastanın 28'inde (%59,6) medyan 12,5 ay (2-120 ay) içinde üçüncü sıra tedavi ihtiyacı geliştiği görüldü. İmatinib ile 3. ayda erken moleküler yanıt elde edilen ile elde edilmeyen hastalar arasında yaşam süreleri açısından istatiksel anlamlı farklılık saptanmıştır (p:0,007). Hastaların tanı koyulduktan itibaren medyan takip süresi 83 (2-213) ay bulundu. 24 hastanın (%21,2) herhangi bir nedenle hayatını kaybettiği görüldü. Tüm hastaların ortalama yaşam süresi 168,69 ay (Standart deviasyon 7.60) (153,789-183,597; %95 Güven aralığı) olarak hesaplandı. Takip süresince median sağkalım süresine ulaşılamadı. Tanı anındaki yaş artışı, yüksek "European Treatment and Outcome Study" riski, yüksek "European Treatment and Outcome Study Long Term Survival" riski, tanı anı bazofil sayısının artışı, komorbidite sayısının >3 olması, imatinib ile majör moleküler yanıt olmaması ve durumunun belirsiz olması, 2. kuşak tirozin kinaz inhibitörüne geçmek ile mortalite olasılığının arttığı saptanmıştır (sırasıyla p:0,000; p:0,055; p:0,009; p:0,008; p:0,003; p:0,004; p:0,001; p:0,046). Tanı yaşındaki artış ve imatinib ile majör moleküler yanıt sağlanamaması, multivariate istatistiksel analiz sonucunda mortaliteyi tahmin edici bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır (sırasıyla p:0,022; p:0,031). İmatinib ile majör moleküler yanıt sağlanması, sağlanmamasına göre mortaliteden koruyucu bir faktör olarak bulunmuştur (p:0,028). Anahtar kelimeler: Kronik Myeloid Lösemi, tirozin kinaz inhibitörleri, sağkalım, mortalite, advers olay