Edirne il merkezinde yaşayan yetişkinlerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin ve akılcı ilaç kullanımına etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALİM DURGUN
Danışman: HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda Edirne il merkezinde yaşayan yetişkin bireylerin sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı düzeylerini belirlemek, sağlık okuryazarlığının akılcı ilaç kullanımı üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmamız Edirne il merkezinde bulunan 23 Aile Sağlığı Merkezi'ndeki 54 Aile Sağlığı Birimi'ne kayıtlı 18-64 yaş arasındaki 583 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini, okuma alışkanlıklarını, kronik hastalık durumlarını, sağlık hizmeti ve ilaç kullanım alışkanlıklarını sorgulayan 30 soruyu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32'yi ve Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği'ni içeren anket ile toplanmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır. Çoklu grupların karşılaştırılmasında Bonferroni düzeltmesi yapılmıştır. Analizlerde p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmamız 292 (%50,1) kadın, 291 (%49,9) erkek katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 39,63±12,79 olarak saptanmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı puan ortalaması 35,66±7,74 iken %22,8'inin mükemmel, %38,4'ünün yeterli, %31,4'ünün sorunlu/sınırlı, %7,4'ünün yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu saptanmıştır. Katılımcıların akılcı ilaç kullanımı puan ortalaması 37,01±4,48 iken %78,2'sinin yeterli akılcı ilaç kullanımı bilgisine sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda yaş, eğitim durumu, aylık hane geliri, son bir yılda okunan kitap sayısı, öznel sağlık durumu değerlendirmesi, son 6 aydaki aile sağlığı merkezi başvuru sayısı ve toplam sağlık kurumu başvuru sayısı ile sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Cinsiyet, eğitim durumu, meslek, aylık hane geliri ve son bir yılda okunan kitap sayısı ile akılcı ilaç kullanımı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Çalışmamızda sağlık okuryazarlığının akılcı ilaç kullanımını etkileyen önemli bir faktör olduğu tespit edilmiştir. Sağlık okuryazarlığı düzeyinin geliştirilmesi ile akılcı ilaç kullanımı yaygınlaştırılacaktır. Anahtar kelimeler: sağlık okuryazarlığı, akılcı ilaç kullanımı, Aile Hekimliği