Nefroloji polikliniğine başvuran geri̇atri̇k hastalarda poli̇farmasi̇ ve ilaç etkileşimleri


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ÖZGÜL

Danışman: İLHAN KURULTAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşadığımız yüzyılda, dünyadaki yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Yaşa bağlı artmış olan eşlik eden hastalıklar ile yaşlılığa bağlı fizyolojik değişiklikler birleştiğinde polifarmasi ve ilaç etkileşim riski de yükselmektedir. Halk sağlığı problemi olan polifarmasi, ilaç-ilaç, ilaç hastalık ve ilaç organizma etkileşimleri ile pek çok olumsuz duruma yol açmaktadır. Çalışmamızda 65 yaş üstü 5'ten fazla ilaç kullanan Nefroloji polikliniğine 01.01.2020 ve 01.01.2021 tarihleri arasında başvuran, 529 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan 529 hastaya bir yıl çerisinde yazılan ve reçete bilgi sisteminden ulaşılan 3289 reçete değerlendirildi. Hastalarda potansiyel ilaç-ilaç etkileşimi ve ilaç-hastalık ilişkisi irdelendi. İlaç etkileşim kategorisini değerlendirmede drugs.com'un drug interaction programından yararlanıldı. Yaptığımız bu çalışmada nefrolojik sorunları olan yaşlı hastalarda polifarmasi ve eşlik eden ilaç etkileşimlerinin azımsanmayacak düzeyde olduğunu saptadık. Bunun yanında eşlik eden hastalıkları bulunan farklı hasta gruplarında önemli etkileşimlerin bulunduğunu (major) ortaya koyduk. Birçok hastalığın eşlik ettiği böbrek hastalıklarının, yaşlılık ile birleştiğinde daha tedavi aşamasında güçlükler oluşturduğunu anladık. Böbrek hastalıklarına maruz kalmış yaşlı bireylerin medikal yönetiminde birçok sorunla aynı anda boğuşan ve zamana karşı yarışan klinisyenin klinik farmakoloji uzmanlarıyla birlikte çalışmasının, tedavinin daha başlangıcında oluşacak, hastaya zarar verme potansiyeli olan polifarmasi ve ilaç etkileşim risklerinin küçültülmesinde önemli olacağı kanısındayız. Böyle bir stratejinin uygulanması tıp eğitiminin temeli olan "primum non necere" ilkesinin de işlevselliğini arttıracaktır.