Edirne il merkezi evde sağlık birimine kayıtlı 65 yaş ve üzeri hastaların beslenme düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİRCAN DOLUNAY
Danışman: ÖNDER SEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Edirne il merkezinde evde bakım hizmeti alan 65 yaş ve üzeri hastaların malnutrisyon durumlarını, bu duruma etki edebilecek faktörleri ve bakım veren kişilerin malnutrisyon üzerine etkilerini incelemeyi amaçladık. Çalışmanın evrenini Edirne il merkezinde evde sağlık birimine kayıtlı 65 yaş ve üzeri kişiler oluşturmaktadır. Çalışma 168 katılımcı ile yapılmıştır. Anketin ilk 16 sorusu hastaların sosyodemografik özelliklerini, gelir düzeyini, evde bakımdan hizmet alma süresini, beslenme biçimini, Omron M7 Intelli IT isimli dijital tansiyon aleti ile elde edilen kan basıncı değerini ve Tanita AB-140 M isimli cihaz ile bel çevresi, abdominal ve iç organ yağ ölçüm değerlerini içermektedir. Sonraki 4 soru bakım hizmeti veren kişilerin yakınlık dereceleri, eğitim durumları ve maddi gelir elde edip etmediklerini sorgulamaktadır. Anket son olarak MNA ölçeğini içermektedir. Katılımcıların 47'si (%28) erkek ve 121'i (%72) kadın olarak saptanmıştır. Katılımcıların ortalama yaşı 80,65±8,586 (minimum yaş:65, maksimum yaş:97) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların MNA-SF puan ortalaması 14 puan üzerinden 10,33±2,60 olarak bulunmuştur. MNA toplam değerlendirme puan ortalaması ise 30 puan üzerinden 21,36±4,55 olarak bulunmuştur. Toplam MNA puanı ile beslenme biçimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0,002) ve oral yolla beslenenlerin MNA'dan daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Toplam MNA puanı ile bakıcının yakınlık derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,001) ve yakınlık derecesi 'eşi' olanların MNA'dan daha yüksek puan aldıkları saptanmıştır. Abdominal yağ ölçümü (p<0,001) ve iç organ yağ ölçümü ile (p=0,015), bel/boy oranı arasında istatistik olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Bel/boy oranı 0,5 ve üzerinde olanların aynı zamanda yağ oranlarında yükseklik göze çarpmıştır ve beraberinde kardiyometabolik risk teşkil ettikleri düşünülmüştür. Toplam MNA değerlendirme puanı ile medeni durum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,001). Evli olanlar bekar ve dul olanlara göre MNA'dan daha yüksek puan almışlardır. Katılımcıların VKİ ortalaması 25,39±4,30 kg/m2 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların sistolik kan basıncı ortalamaları 129,94±22,02 mmHg, diastolik kan basıncı ortalamaları ise 80,09±13,85 mmHg bulunmuştur. Çalışmamızda elde edilen veriler değerlendirildiğinde yaşlı hastaların malnutrisyon durumlarının birçok faktör tarafından etkilendiği görülmektedir. Özellikle bu duruma negatif yönde etki eden faktörler tespit edilip iyileştirme yapılması önemlidir. Herhangi bir sebepten sağlık kurumuna başvuran ya da takip altında olan yaşlı kişilerin beslenme durumlarının da beraberinde değerlendirilmesi, hayat kalitesi ve yaşam süresini olumlu yönde etkileyecektir. Anahtar kelimeler: evde sağlık, malnutrisyon, kan basıncı, ölçümler