Cabir b. Semure'nin hayatı ve hadis ilmindeki yeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM EBRU KOCA YAVUZ
Danışman: ABDULLAH TAHA İMAMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cabir b. Semure'nin (r.a.) hayatı ve rivayetlerinin incelendiği bu çalışma; giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, sahâbe kavramı ve çocuk sahâbiler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Cabir b. Semure'nin (r.a.) çocukluğu, ailesi ve yaşadığı bazı önemli olaylar incelenmiştir. Çocuk sahâbi olan Cabir b. Semure (r.a.) naklettiği yüz kırk altı rivayetle, yüzün üzerinde rivayet yapan yirmi dokuz sahâbe arasında olmuştur. Ancak ismi çok meşhur olmadığından bilimsel bir çalışmaya konu olmamıştır. Mekke'den ayrılıp Kûfe'ye göç eden ve bu şehirde hayatını devam ettiren Cabir b. Semure'nin (r.a.) yaşadıkları ve Mekke dışında gerçekleşen olaylar hakkında bilgi sahibi olunmasını da sağlamıştır. Veda' Hacc'ında bulunup rivayet ettiği on iki imam hadisi, dayısı Sa'd b. Ebi Vakkâs'ın (r.a.) Kûfe valiliği zamanında gerçekleşen olaylar, Hz. Ömer'in (r.a.) Câbiye Hutbesi, katılmış olduğu Kadisiye savaşı ve Medâin'in fethi hakkındaki rivayetleri de İslam tarihine katkı sağlamıştır. İkinci bölümde, kendisinin Hz. Peygamber'den (s.a.v.) ve diğer sahâbeden naklettiği hadisler Kütüb-i Tis'a içinden tespit edilmiş, bunlardan sıhhat derecesi en kuvvetli olan rivayetler esas kabul edilerek tetkik edilmiştir. Kütüb-i Tis'a içerisinden dört yüz yirmi üç hadis tahriç edilmiş, bunlardan elli bir tane hadis konu başlığına uygun olarak ele alınmıştır. Üç yüz yetmiş iki hadiste mükerrer olarak rivayet edilmiştir. Tahriç edilen hadisler konu olarak incelendiğinde abdest, namazla alakalı bir çok mevzu, aşure orucu, bayram namazı, cenaze namazının bulunduğu ibadet konuları; müslüman ve yahudilerin recmi ile ilgili ukûbat konuları; cenazeye katılmak, lukâta deve, nesie satışı bahislerinin bulunduğu muamelat konuları; rivayetleriyle isminin ön plana çıktığı şemâil hadisleri; Hz. Peygamber'in (s.a.v.) kıyametle alakalı haberlerinin olduğu, gelecekten haber verdiği mucizeleri, güzel ahlak konularının da içinde olduğu hadislerde diğer konular olarak maddelere ayrılmıştır. Mükerrer olarak zikredilen rivayetlerdeki metin farklılıkları da ayrıca ele alınmıştır. Bölüm içerisinde yer alan alt başlıklarda ve her konunun sonunda hadislerin sıhhat durumları ve konuyla alakalı hadisleri ilk rivayet eden tâbiin râvilerin rivayet sayılarını gösteren tablolar eklenmiştir. Hadisleri Cabir b. Semure'den (r.a.) rivayet eden tâbiin râvilerin biyografileri de çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın sonunda Cabir b. Semure'den (s.a.v.) ilk nakleden râvilerin rivayet sayıları ve hadislerin konularının Kütüb-i Tis'a içinde sayısal dağılımı birer tablo halinde verilmiştir. Sonuç bölümünde ise, Cabir b. Semure'nin (r.a.) hayatı ve hadis ilmine katkısı genel olarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hadis, Kütüb-i Tis'a, Çocuk Sahâbi, Kufe, Cabir b. Semure