Sağlık çalışanlarında hepatit B prevalansı: sistematik derleme

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Trakya Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE GÖKÇEN SELÇUK

Danışman: GALİP EKUKLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hepatit B enfeksiyonu tüm dünyada milyonlarca insanı etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur ve sağlık çalışanlarının çalışma ortamında en sık karşılaştığı biyolojik risklerden biridir. Sağlık çalışanlarında hepatit B enfeksiyonu durumunu belirlemek, enfeksiyon kontrol ve bağışıklama çalışmalarını değerlendirebilmek açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada dünya genelinde sağlık çalışanlarında hepatit B enfeksiyonu prevalansını sistematik derleme yoluyla tahmin etmek, prevalans değerlerinin bölgeler ve meslek gruplarına göre dağılımını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmamızda sağlık çalışanlarında hepatit B prevalans verilerini elde etmek amacıyla 1996-2016 yılları arasında Pubmed, Web of Science ve Scopus veri tabalarında İngilizce ve/veya Türkçe dillerinde yayınlanmış makaleler sistematik olarak tarandı. Elde edilen çalışmalar dahil etme ve dışlama kriterlerine göre değerlendirildi. Dahil edilen çalışmalardan çekilen HBsAg prevalans verileri, Dünya Sağlık Örgütü bölgeleri ve meslek gruplarına göre sınıflandırıldı. Çalışmalar arası heterojenite değerlendirildikten sonra sabit ve rasgele etkiler modeli kullanılarak havuzlanmış prevalans tahminleri ve %95 güven aralıkları elde edildi (p<0,05). Sağlık çalışanlarında Dünya Sağlık Örgütü bölgelerine göre havuzlanmış HBsAg prevalansları Afrika için %6,3 (%95 GA 4,5-8,1), Amerika için %0,3 (%95 GA 0,0-0,6), Avrupa için %1,5 (%95 GA 1,0-2,0), Batı Pasifik için %2,6 (%95 GA 1,3 -3,8), Doğu Akdeniz için %1,5 (%95 GA 1,0-2,0), Güneydoğu Asya için %2,2 (%95 GA 0,8-3,5) ve Dünya geneli için %2 (%95 GA 1,7-2,3) olarak tahmin edildi. En yüksek prevalans değerine Afrika bölgesi, en düşük değere ise Amerika bölgesinde ulaşıldı. Meslek gruplarında havuzlanmış HBsAg prevalans değerleri doktorlar için %4,7 (%95 GA 2,5-6,9), diş hekimliği personeli için %0,5 (%95 GA 0,2-1,1), hemşirelik personeli için %2,1 (%95 GA 1,4-2,7), diş hekimliği personeli için %0,5 (%95 GA 0,2-1,1) ve laboratuvar personeli için %1,6 (%95 GA 0,3-2,9) olarak tahmin edildi. Hepatit B enfeksiyonu sağlık çalışanlarında önemli bir hastalık yüküne sebep olmaktadır, bununla birlikte bağışıklama çalışmaları ve etkin enfeksiyon kontrol yöntemleri ile önlenebilir bir enfeksiyondur. Koruma çalışmalarının planlanması ve değerlendirebilmesi için ülkelerin gelişmiş sürveyans sistemlerine ve bildirimlerin sürekliliğine ihtiyacı vardır. Anahtar kelimeler: Hepatit B, Sağlık çalışanı, Prevalans, Mesleki maruziyet.