BULGARİSTAN’DA TÜRKÇE EĞİTİM VE İLKÖĞRETİM İKİNCİKADEME TÜRKÇE DERS KİTAPLARININ (1992-2019 YILLARI)KARŞILAŞTIRILMASI
Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, cilt.22, sa.2, ss.809-825, 2020 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 22 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2020
- Doi Numarası: 10.26468/trakyasobed.791608
- Dergi Adı: Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.809-825
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmanın amacı Balkan ülkeleri içinde en fazla Türk nüfusu barındıran Bulgaristan’daki Türkçe öğretimini tarihsel olarak ele almak ve Bulgaristan’da 1992 yılı ve 2019 yıllarında basılan ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitaplarını biçim ve içerik açısından irdelemektir. Bulgaristan’daki Türkçe öğretimi sürecini geçmişten günümüze: Tanzimat Öncesi, Tanzimat Sonrası, Prenslik, Krallık, Komünizm ve Demokrasi Dönemi olmak üzere altı başlık altında sınıflandırmak mümkündür. Araştırmamızda bu dönemlerde yürütülen eğitim politikaları ve karşılaşılan sorunlar ayrıntılı bir biçimde dile getirilmiştir. Özellikle ders kitabı meselesi ve Bulgar devlet makamlarının yaratmış olduğu sorunlar araştırılarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde Bulgaristan’daki Türkçe eğitimin temellerinin atıldığı Osmanlı Döneminden başlayarak günümüze kadar Türkçe eğitim sisteminin ayrıntılı incelenmesine yer verilmiştir. Ardından 1992 yılında özel bir kanunla basılan ilköğretim ikinci kademe ders kitapları ile 2019 yılı ilköğretim ikinci kademe Türkçe ders kitapları incelenerek karşılaştırılmıştır. Yerel kaynaklar aracılığıyla elde edilen kitapların ilk olarak künyeleri verilmiş daha sonra biçim ve içerik özelliklerine bakılmıştır. Çeşitli açılardan incelenen ilköğretim ikinci kademe ders kitaplarının genel değerlendirilmesi sonuç bölümünde yapılmıştır. Çalışma bulgularından 1992 yılı ders kitaplarının güncelliğini yitirmesinin yanında çağdaş dil öğretiminden de geri kaldığı saptanmıştır. 2019 yılında basılan ve günümüzde okutulan ders kitaplarının ise geleneksel eğitim anlayışının dışına çıkamadığı ve eğitim-öğretim yeterlilikleri açısından oldukça zayıf olduğu tespit edilmiştir.
This study intends to depict, from a historical perspective, the Turkisheducation in Bulgaria which has the largest Turkish population among the Balkan countries,as well as examine, Lower Secondary Turkish Textbooks published in Bulgaria in 1992 and2019. Turkish language education in Bulgaria from past to present can be classified undersix categories: Pre-tanzimat Era, Post-tanzimat Era, Principality Era, Kingdom Era,Communism Era, and Democracy Era. This research provides a detailed depiction of theeducational policies implemented during foregoing eras and of the challenges faced with a particular focus on the issues relating to textbooks, and problems attributable to acts ofBulgarian authorities. Introduction section of this study provides a detailed picture of Turkishlanguage education system starting from the Ottoman Era -when the foundations of Turkishlanguage education in Bulgaria were laid- to present. This study further then examines andcompares two Lower Secondary Turkish Textbooks that first one published in 1992 with aspecial education law and the latest one in 2019. This paper first gives all data points of this locally sourced materials and then analyse in terms of formal and content. Concerning LowerSecondary Turkish Textbooks which were examined from various aspects, a generalevaluation was provided in the conclusions section. The findings of this study shows thatLower Secondary Turkish Textbooks which published in 1992 are out of date and fall behindthe contemporary language education. Additionally, Lower Secondary Turkish Textbookswhich published in 2019 and currently used in schools failed to go beyond the traditionaleducation concept and are found to be quite weak in terms of educational competencies.