Türkmen Atasözlerinde Meslek Adları
Manas Journal of Social Studies, cilt.9, sa.2, ss.648-664, 2020 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 9 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2020
- Dergi Adı: Manas Journal of Social Studies
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.648-664
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Türkmen sözlü edebiyatında atasözleri nakıl olarak adlandırılır. Tarihin derinliklerinden günümüze süzülen atasözleri toplumların sosyo-kültürel hayatının bir görüntüsü niteliğindedir. Her biri ustaca ve bilgece söylenmiş olan bu sözlerde toplumun içinden pek çok kavram ve ayrıntı bir konu çevresinde anlatıma incelikle yerleştirilerek işlenmiştir. Bu yüzden dilin manevi varlıkları sayılan atasözleri bir milleti anlamak, görmek ve tanımak noktasında üstlendikleri rol açısından çok önemlidirler. Mesleklerin insan hayatında önemli bir yeri vardır. Ekonomik faaliyetler kapsamında bulunan meslekler insanoğlunun varoluşuyla ortaya çıkmış ve insanların gereksinimleri doğrultusunda günümüze kadar çeşitlenerek gelmiştir. Bu araştırmada Oğuz grubu (Güney-Batı) Türk lehçelerinin doğu kolunda yer alan Türkmen Türkçesinin atasözlerinden hareketle Türkmenlere özgü meslekler ortaya konulmuştur. Çalışmada atasözleri dışında Türkmence sözlüklerde geçen meslek adlarına da yer verilmiş ve çok sayıda mesleğe ulaşılmıştır. Ayrıca Türkmen atasözlerinden elde edilen meslek adları ile Eski Türkçe Dönemi, Dîvânu Lugâti’t-Türk ve Kutadgu Bilig’de bulunan meslek adları arasında bir kısım benzer sözcüklere rastlanmıştır.
In Turkmen oral literature proverbs are known as “nakil". Proverbs reflects socio-cultural life of the people from ancient time till nowadays and is used skillfully and wisely. Proverbs are considered to be spiritual beings of language; therefore, they are very important in terms of the role they play in understanding and recognizing nation. Proverbs related to the occupation play great role in human life. Occupations which are used in economic appeared together with existence of human beings and have been diversified to the present day in accordance with the needs of people. Turkmen Turkish is the eastern branch of the Turkish dialects of the Oghuz group (South-West) and the study is based on the proverbs connected to occupations of Turkmen Turkish. Apart from proverbs the study covers the words taken from Turkmen dictionaries with meaning of profession. Beside this some similarities were found between Turkmen proverbs standing for profession and the names of professions from the Old Turkish Period, Dîvânu Lugâti’t-Türk and Kutadgu Bilig.