WORD ORDER IN ALBANIAN, TURKISH AND ENGLISH-A PRAGMATICALLY ORIENTED RESEARCH

SEJDIU-RUGOVA L., SIMITÇIU R.

Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, vol.11, no.24, pp.296-308, 2018 (TRDizin)

Abstract

Albanian and Turkish belong to two different language families and theirdifferent language structures make these two languages different in regard to their syntacticstructure. Albanian is a flexible and analytic language with diversity, while Turkish is anagglutinative language extensive and morpheme accumulation (often with differentsyntactic functions) within the word makes these two languages more interesting tocompare. The syntactic feature of Turkish language is leftbranching generation of sentences.The predicate is the first pattern located at the end of the sentence and then the otherpatterns of the sentence precede it. This norm has also been referred to as the ‘basicsyntactic law of the Altaic languages’ (the determining element precedes the element whichit determines) (Johanson, 2002: 25). Greenberg (1966) classified Turkic as ‘the rigidsubtype’ of the so-called SOV languages, meaning the order of determining elements(complements and determinatives) within the phrase of the Turkish syntax is chained(successive); therefore quite harmonized. Johanson argues that during its use in practicethese iterative capsular rules divert to the natural use of the language.
Arnavutça ve Türkçe iki ayrı dil ailesinde yer alırlar ve dil yapıları farklı olduğu için söz dizim açısından da farklıdırlar. Arnavutça, bükümlü ve analitik bir dildir, Türkçe ise sondan eklemeli ve ekstansif bir dildir, ayrıca sözcük içindeki morfem birikimine (genellikle farklı söz dizim işlevlerine) sahiptir. Bu durum Arnavut ve Türk dillerinin karşılaştırılmasını daha da ilginç hale getirmektedir. Türk dilinin sözdizimsel özelliği sola dallanan bir yapıdadır. Yüklem, ilk önce cümlenin sonuna yerleştirilir ve daha sonra cümlenin diğer öğelerini sıralar. Bu normun, “Altay Dilleri sentaksının temel kuralı” olduğu söylenir (tamlayan tamlanandan önce gelir) (Johanson, 2002: 25). Türkçe, ÖNY dillerinin ‘katı alt tipi’dir (Greenberg, 1966), bu da Türkçe cümlelerdeki öğe sıralanışının zincirleme bir şekilde uyumlandığı anlamına gelir. Johanson, bu kuralların pratikte kullanım esnasında değişebileceğini yani yüklemin her zaman sonda olamayabileceğini belirtmektedir. Bu çalışmanın amacı, cümlelerin yapısını söz dizim özelliklerine göre analiz ederek, sözlü ve yazılı cümlelerin sırasının, Türkçede cümleyi oluşturken ne kadar “sabit / serbest ” olduklarını gözlemlemek ve ilk Türkçe cümlelerini kullanan Arnavut öğrenciler ile ilk Arnavutça cümlelerini kuran Türk öğrencilerin karşılaştırmasının yapılabilmesidir. Bu nedenle, her iki gramer sistemi de dilbilgisel, karşıtlık açısından her iki yönde de gözlemlenecektir. Yaklaşık aynı yaşta ve aynı seviyede Türkçe ve Arnavutça dil eğitimi olan öğrenciler değerlendirlemeye alınacaktır (Trakya Üniversitesi'nde Arnavut Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalının birinci sınıfında ilk kez Arnavutça gören Türk öğrenciler ile Priştine Üniversitesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde ilk defa Arnavutça öğrenen Türk öğrenciler). Ayrıca, cümle içinde kelime sıralaması dikkate alınarak üç dilbilimsel tipolojinin karşıtlığı hakkında net bir tabloya sahip olmak için İngilizce kelime düzeni incelenecektir.