SEMIOTIC AND SEMANTIC ANALYSIS OF THE SYMBOLS IN ŞAHMARAN PAINTINGS

Creative Commons License

Kodaman M.

ATLAS Journal International Refereed Journal On Social Sciences, vol.4, no.13, pp.1354-1376, 2018 (Peer-Reviewed Journal)

Abstract

Şahmeran paintings are privileged in terms of one of the rare of figurative examples of our traditional folk art which peculiar to certain regions; the fact that it reflects the collective consciousness of the deep; inspiring to our important contemporary Turkish painters; pointing out of the social wounds and carrying cult value. The Şahmeran painting tradition has been examined as form, content and essence; in the center the symbols and their meanings were questioned on the basis of the message that conveyed to the community. In this context, the objects and symbols which are housed in the composition diagram of these paintings, which extend from the tradition to modern. Animals and their limbs; Jewelry; plants, fruits and flowers; stylized flowers and other symbols were analyzed and interpreted one by one. What are the main symbols and objects in the Şahmeran paintings: snake, butterfly, fish, snake-headed tail and feet, snake tongue, snake or fish scales, horns, ears, birds, peacock, pigeon; a variety of jewelery: crown, pediment, crest or thorn, tassel, necklace with heart, yoke or collar, anklet, buckle, earring, ring, neck; Various plants and flowers: palm, carnation, tulip, violet, rose, bud, , leaf, twig, olive branch; stylized flowers such as hatai and penç; other symbols: curtain, sun, ship, eye in hand, Hz. Fatima's hand, Hamsa, crown on eye, mirror, chalice, throne, moon and stars. Regions where Şahmeran paintings; The color used in the picture; materials such as copper, porcelain, wood, glass and weaving were evaluated on the semantic and semiotic basis with the form-content relationship Key Words: Şahmeran Painting, Folk Art, Symbol, Semiotics ,Semantics

Şahmeran resimleri, Geleneksel halk sanatımızın belirli yörelere özgü figüratif nadir örneklerinden olması, derinlerden gelen kolektif bilinci yansıtması, önemli çağdaş Türk ressamlarımıza ilham vermesi, toplumsal yaralara parmak basması ve kült değeri taşıması açısından ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Şahmeran resim geleneği bu araştırmada biçim içerik ve öz olarak incelenirken daha çok içerik ve öz yönüyle ilgili olan semboller ve anlamları merkezinde ve bu resimlerin topluma ilettiği mesaj temelinde sorgulanmıştır. Bu bağlamda gelenekselden moderne uzanan bu resimlerin kompozisyon şemasında barındırdığı nesne ve simgeler tek tek incelenerek yorumlanmıştır. Şahmeran resimlerindeki belli başlı simge ve nesneler şunlardır: çeşitli hayvanlar ve onlara ait uzuvlar: yılan, kelebek, balık, yılan başlı kuyruk ve ayaklar, yılan dili, yılan ya da balık pulları, boynuz, kulak, çeşitli kuşlar, kırlangıç, tavus kuşu, güvercin; çeşitli takılar: taç, alınlık, sorguç yada hotoz, püskül, kalpli kolye, boyunduruk yada tasma, halhal, toka, küpe, yüzük, boyunda yemeni; çeşitli bitki ve çiçekler: palmiye, karanfil, lale, menekşe, gül, tomurcuk, hatai, yaprak, zeytin dalı; diğer semboller : perde, güneş, , gemi, el içinde göz, Hz. Fatıma’nın eli, taç üzerinde göz, ayna, kadeh, taht, ay ve yıldız. Yine şahmeran resimlerinin bulunduğu yöreler; resimde kullanılan renk; bakır, porselen cam dokuma gibi malzeme ve teknik; biçim-içerik ilişkisiyle anlambilimsel ve göstergebilimsel temelde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şahmeran Resimleri, Halk Sanatı, Sembol, Göstergebilim, Anlambilim