Makalenin konusunu, Orta Çağ’da Tao-Klarceti bölgesinin sınırları içerisinde kalan Alköy (Ali) Kilisesi’nin vaftiz teknesi oluşmaktadır. Makalenin temel amacı, bahsi geçen vaftiz teknesi üzerinden Gürcü vaftiz ritüeli, vaftizhanesi, tekne ve/veya havuzlarına kısaca değinerek Tao-Klarceti bölgesi kiliselerinin olası vaftizhanelerinin sorgulanmasıdır. İnceleme konusu olan bu tekne, günümüzde Ardahan ili, Posof ilçesine bağlı Alköy’de (Gürcüce adı: ალი-Ali) bulunan manastır kilisesine aittir. Alköy Kilisesi, Aziz Giorgi’ye adanmış, 10-11. yüzyılda inşa edilmiş, 1920’li yıllarda tamamen yıkılarak günümüze ulaşamamıştır. Vaftiz teknesi, dıştan sekizgen içten dairesel planlıdır, taştan yapılmıştır ve cephesi silmelidir. Vaftiz, genel itibarıyla günah çıkarma, suya batma-çıkma ve yağlanma aşamalarından oluşur. Vaftiz ayini için gerekli olan vaftiz tekne ve/veya havuzu bir yerin vaftizhane olarak nitelendirilmesini sağlayan yegâne unsurdur. Makale hem literatür ve dönem kaynaklarına dayalı analizlerin yanı sıra alanda yapılan incelemeleri de kapsar. Gürcü vaftizinin ihtivası ve uygulama aşamaları yayınlardan yola çıkılarak ortaya konulmuştur. Gürcistan’da inşa edilen kiliseler ve vaftizhanelerin genel özellikleriyle örtüşen Alköy Kilisesi ve vaftiz teknesi aynı zamanda Anadolu’daki Bizans Dönemi vaftiz tekneleriyle karşılaştırılmış ve benzer örnekle kıyaslanmıştır. Çalışma, bir vaftiz teknesinden üretilmiş olmasına rağmen eser, Tao-Klarceti bölgesinde kilise içerisinde tespit edilebilen nadir örneklerden biri olması sebebiyle önem arz eder. Vaftiz teknesi bilimsel yayınlarda kısa tanımlama ve bir çizimle belgelenmiştir. Sonuç olarak Orta Çağ’da, Anadolu’da inşa edilen Gürcü Kiliselerindeki vaftiz uygulamalarına somut bir kanıt olan teknenin yeni veriler ışığında ele alınarak tanıtılması ve değerlendirilmesi, bölgenin Hıristiyan Gürcü kimliğine ve Anadolu vaftiz geleneğine önemli katkı sunar. Ayrıca Tao-Klarceti bölgesinde benzer nitelikte yapılmış ikinci bir çalışma yoktur.
This paper relates to the baptismal font of Ali Church that is located within the borders of Tao-Klarjeti region of the Medieval Period. This font, as the subject of our research, belongs to the monastery church located in today’s Alköy (in Georgian: ალი -Ali-) in the Posof District of Ardahan Province. Devoted to Saint George, Ali Church was built in the 10th or 11th Century, but failed to survive until present as it completely collapsed in 1920s. The church’s baptismal font has a circular plan, is made of stone, and contains an ornament in the form of bed molding. The primary objective of this paper is to briefly address the Georgian rite of baptism, baptistery, fonts and/or pools on the basis of the baptismal font in question and to suggest the potential baptismal places of churches in Tao-Klarjeti region. In general terms, baptism consists of confession, immersion, and anointing. The baptismal font and/or pool required for conducting the rite of baptism is/are the unique element(s) that define(s) a place as a baptistery. This paper covers both the analyses of the literature and periodical sources and also the field studies. We present the Georgian baptism’s contents and practical stages on the basis of publications. We compare Alköy Church and baptismal font, which match up with the churches and baptisteries built in Georgia in general terms, also with the Byzantine baptismal fonts of Anatolia. This study’s fundamental limitation is that the paper is derived only from a baptismal font. Despite this limitation, the baptismal font studied is among the rare examples discovered inside a church of Tao-Klarjeti region. The artifact is documented in publications with a short description and drawing. In conclusion, the introduction and evaluation of the baptismal font, which is the concrete evidence of baptism practices in the Georgian churches built in Anatolia, in the light of new data will greatly contribute to the region’s Christian Georgian identity and Anatolian baptism tradition. Further, this study is unique in relation to Tao-Klarjeti region. The research adopts a holistic approach to the formation processes, regional interactions, and shifts in technical and decorative practices of these forms as observed in the four principal regions of the Ancient Near East, within a chronological and regional framework.
