Çeviribilim kuram ve uygulamaları ışığında uzmanlık alanı çevirileri için ders planlamak: Gümrük ve lojistik metinleri çevirisi örneği


Kumlu D.

RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, sa.Ö12, ss.668-679, 2023 (TRDizin) identifier

Özet

Akademik çeviri eğitimi veren kurumlarda verilen lisans programlarının müfredatlarında yer alan özel alan ya da uzmanlık alanı metinleri kapsamında yer alan çeviri konularından biri de gümrük ve lojistik konusudur. Mezuniyet sonrası çevirmenlik mesleğini yerine getirmek üzere yetiştirilen çevirmen adaylarının öğretim programları ve derslerinin içerikleri oluşturulurken özellikle çeviri piyasalarında çok karşılaşabilecekleri özel alan metinleri ile ilgili konular ön plana alınmaktadır. Tıpkı tıp, hukuk, mühendislik, vb. özel alanlar gibi gümrük ve lojistik çevirileri konusu da iş ortamında sıklıkla karşılaşabilecekleri bir özel alan konusudur. Bu nedenle, bu konunun çeviri alanındaki öğretim programlarının ders içeriklerinde yer alması önemlidir. Bu konunun yer alacağı dersin içeriğini oluştururken, konu kapsamına giren terminoloji bilgisi, konu içerikli metin çevirileri, ilgili mevzuattan örnek alıntılar ve belge örneklerinin çevirisi gibi bazı önemli ve hatta olmazsa olmaz denilebilecek hususlar bulunmaktadır. Bunların öğretim programındaki dersin içeriğine nasıl ve ne şekilde dâhil edilmesi gerektiği iyi planlanmalıdır. Bu çalışmada, böyle bir dersin içeriğinin planlanması için kuramsal bir çerçeve çizilecek ve bu temelde uygulamaya dönük hangi içerik unsurlarının bulunması gerektiğinin altı çizilerek örneklerle somutlaştırılacaktır. Çeviribilim literatüründe farklı uzmanlık alanlarına ait metinlerin çevirisi ile ilgili çalışmalar ve araştırmalar mevcuttur. Fakat gümrük ve lojistik metinlerinin çevirisi ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunduğundan, bu çalışmanın literatüre katkı sağlaması hedeflenmiştir.
The field of customs and logistics are often included in the curricula of undergraduate programs offered in academic institutions for translator training within the scope of specialized translation. When the content of the curricula and the courses of translator candidates, who are trained to perform the profession of translation after graduation, are formed, the topics related to the special field texts that they may encounter in the translation markets are prioritized. Customs and logistics is a field of specialized translation that they may encounter frequently in the working environment just like the fields such as medicine, law, engineering, etc. Therefore, it is important to include this field in the course content of undergraduate programs related to translation. There are some important and even indispensable issues such as knowledge of terminology, translation of texts on the special field, sample excerpts from the relevant legislation and translation of sample documents while preparing the content of the course in which this subject field will be included. How and in what way these should be included in the content of the course in the curriculum should be well planned. This study will draw a theoretical framework for planning the content of such a course, and thus, the practical content elements that should be included will be emphasized and concretized with examples. In the translation literature, there are studies and research on the translation of texts belonging to different fields of specialization. However, this study aims to contribute to the existing literature since there are a limited number of studies on the translation of customs and logistics texts.