VII. Eser Analiz Kongresi, Denizli, Türkiye, 16 - 19 Nisan 2026, ss.86, (Özet Bildiri)
Edirne’de Yetiştirilen
Karnabahar Bitkisine Topraktan Bazı Eser Elementlerin Transferinin
Değerlendirilmesi
Dilek BAKIRCIOĞLU1, Yasemin BAKIRCIOĞLU KURTULUŞ1, Şule MERTER ESER1
1Trakya Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya
Bölümü, EDİRNE
dbakircioglu@trakya.edu.tr
Endüstriyel faaliyetler, madencilik,
trafik emisyonları ve tarımsal faaliyetler gibi antropojenik
kaynaklar element kirliliği oluşturabilmektedir. Tarım topraklarındaki element
miktarının belirlenmesi, insan sağlığı riskini değerlendirmek için önemlidir [1,2]. Edirne’de
yetiştirilen karnabahar örneklerinde, esansiyel (Fe ve Mn) ve esansiyel olmayan
(Cd ve Cr) elementlerin belirlenmesi amacıyla yaş yakma ile çözündürme yöntemi uygulanmış
ve element analizleri ICP-OES cihazı ile gerçekleştirilmiştir. Numune konsantrasyonları, transfer faktörü, günlük metal
alımı (DIM), tahmini günlük metal maruziyeti (EDEM) ve Sağlık Risk Endeksi
(HRI) hesaplarına dayanarak, standart referans değerleri ile
karşılaştırılmıştır. Analiz
sonuçları, sınır değerlerle karşılaştırılarak, esansiyel ve esansiyel olmayan
elementlerin tahmini günlük alım miktarları değerlendirilmiştir. Analizler
sonucunda,
Edirne bölgesindeki toprak numunelerinde Cd elementi bulunmamıştır. Ayrıca, karnabahar taç kısımda Cd ve Cr elementleri tespit
edilmemiştir. Karnabahar
örneklerindeki ortalama Fe (2,12-8,09 mg/kg) ve Mn (1,00-5,91mg/kg)
değerlerinin WHO/FAO tarafından önerilen maksimum izin verilebilir limitlerin
altında bulunmuştur. HRI < 1 olması çalışmada incelenen Fe ve Mn elementleri
açısından sağlık riski olmadığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Karnabahar, Eser Element, ICP-OES,
Transfer faktörü,
Sağlık Risk Endeksi
Bu çalıma Trakya Üniversitesi Bilimsel
Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje
Numarası: 2024/85.
1. Laboni, F.A., Ahmed, M.W., Kaium, A., Alam, M.K., Parven, A., Jubayer, M.F., Rahman, M.A., Meftaul, I.M., Khan, M.S.I. Biol Trace Elem
Res, 201, 995–1005, (2023).
2.
Clemens,
S., Ma, J.F. Annu
Rev Plant Biol, 67,
489–512, (2016).