İNGİLİZ İSTİHBARAT RAPORLARINA GÖRE İSTATİSTİKLERLE I. DÜNYA HARBİ (1914-1918)


Creative Commons License

Ertekin F.

Karadeniz Araştırmaları, cilt.21, sa.83, ss.922-973, 2024 (TRDizin) identifier

Özet

Birinci Dünya Harbi (1914-1918), 20. yüzyıl boyunca uluslararası güç dengelerini yeniden şekillendiren ve İkinci Dünya Savaşı (1939-1945) ile Soğuk Savaş'ın (1947-1991) ilk tohumlarını eken son derece önemli bir olaydır. Bu harp sonucunda milyonlarca asker hayatını kaybetmiş, dünyadaki erkek nüfusu azalmış, köklü monarşiler dağılmış ve jeopolitik dengeler alt üst olmuştur. Bu askeri olay dünya siyasetini, ekonomisini, demografisini ve silah teknolojisini kökten değiştirmiştir. Birinci Dünya Savaşı üzerine çok sayıda tez, makale ve kitap yazılmış olmasına rağmen, bu çalışmaların çoğu savaşı istatistiksel boyutlardan ziyade siyasi, askeri, ekonomik ve tarihsel bağlamlarda analiz etmiştir. Bu makale, İngiliz Genelkurmay Başkanlığı, Savaş Bakanlığı, Askeri İstihbarat Müdürlüğü ve özellikle Savaş Komitesi, Çanakkale Komitesi, İmparatorluk Müdafaa Komitesi, Düşman Personel Komitesi ve Kabine İnsan Gücü Komitesi tarafından hazırlanan raporları merkeze alarak I. Dünya Savaşı'nı istatistiksel bir perspektiften ele alma denemesidir. Bununla birlikte, Osmanlı İmparatorluğu ile ilgili bölümler yerli ve yabancı literatürdeki güncel bilgilerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. İngiliz raporlarında ortaya konan temel parametrelerin eleştirel bir analizinin yapıldığı makalede, Kasım 1914-Ekim 1918 tarihleri arasında Osmanlı ordusunun toplam nüfusu, seferber edilebilir insan gücü, askeri kuvvet mevcudu ve - Çanakkale cephesi başta olmak üzere- Kasım 1914-Ekim 1918 arasında verdiği toplam zayiat miktarlarına ilişkin muhtelif yeni tahmin denemelerine de yer verilmektedir.
The First World War (1914-1918) was a pivotal event that reshaped the international balance of power throughout the 20th century and sowed the seeds of the Second World War (1939 -1945) and the Cold War (1947-1991). As a result of this war, millions of soldiers lost their lives, the world's male population declined, long-established monarc- hies collapsed and geopolitical balances were upset. This military event radically changed world politics, economics, demography and weapons technology. Although numerous dissertations, articles and books have been written on the First World War, most of these studies have analysed the war in political, military, economic and historical con- texts rather than in statistical dimensions. This article is an attempt to examine the Great War from a statistical perspective, focusing on the reports of the British General Staff, the War Office, the Director of Military Intelligence and, in particular, the War Committee, the Committee of Imperial Defence, the Dardanelles Committee, the Enemy Personnel Committee and the Cabinet Committee on Man-Power. In addition, the chapters on the Ottoman Empire have been analysed in comparison with the current information in the domestic and foreign literature and analysed on different parameters. The article critically analyses the main parameters presented in the British reports and also includes various new estimates of the total population, mobilisable manpower, military strength and total casualties (especially on the Gallipoli front) of the Ottoman army between November 1914 and October 1918.