Bu makale 1991 ve 1998 yılları arasında Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) partisinin resmi yayın organı olarak Türkçe dilinde yayınlanan Hak ve Özgürlük (Rights and Freedom) gazetesinin, Bulgaristan’da Komünist Rejimin çökmesinin ardından Türk kimliğinin inşasında oynadığı rolü araştırmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşünün ardından Bulgaristan Balkanlar’da en çok Türk nüfusun yaşadığı ülke durumuna gelmiştir. Bulgarlar ulus devletlerinin kuruluşunun ardından, toplumu ve kimliklerini derinden etkileyen birçok rejim değişikliği ile yüz yüze gelmiştir. Bu değişikliklerden doğrudan etkilenen Türkler, Bulgaristan’da ulusal azınlık olarak kimliklerini inşa etmek için yoğun çaba sarf etmiştir. Komünist Rejimin 1971’den başlayarak Bulgaristan’da yaşayan Türk toplumuna yönelik politika değişimi, 1984-1985 yılları arasında gerçekleşen isim değiştirme kampanyasına yol açmış ve en son olarak 1989 büyük göçü ile sonlanmıştır. Jivkov’un iktidardan düşmesinin ardından Bulgaristan’da demokrasiye geçiş süreci başlamış ve Türk azınlığı bu süreçteki yerini almıştır. Bu süreç boyunca Bulgaristan’da Türk politik partisi olarak bilinen HÖH (Hak ve Özgürlük Hareketi) tarafından yayınlanan gazete Türk kimliğini destekleyici içerik üretmiştir. Derginin 1991 – 1995 yılları arasında basılan sayılarına Türk Milli Kütüphanesi arşivlerinden ulaşılmıştır. Gazete yayınlarının etkilerini ortaya çıkarmak amacı ile içerik ayrıntılı bir biçimde incelenmiştir. Bu sebeple çalışma, içeriği incelemek üzere belge analizi tekniği ile sürdürülmüştür. Bu analizin ardından gazetenin sağladığı içeriğin Bulgaristan’da Komünist Rejimin çöküşünün ardından Türk kimliğinin şekillenmesinde önemli bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır.
This article examines the role of the publication of the newspaperHak ve Özgürlük – (Rights and Freedom), which was published betweenthe years of 1991 and 1998 in Turkish as an official media organ of thepolitical party The Movement for Rights and Freedoms – MRF, in theconstruction of Turkish Identity in Bulgaria after the collapse ofCommunist Regime. After the dissolution of the Ottoman EmpireBulgaria has become the country where the biggest number of Turks livein Balkans. Bulgarians after founding their national state has facedseveral regime changes that effect its population and their identity deeply.Turks, having directly been affected by these changes, have spent avigorous effort to construct their identity as a national minority inBulgaria. The Communist Regime’s policy change towards Turkishcommunity starting from 1971 resulted in name changing campaign of1984-1985 and finally the great exodus of 1989. After the fall of Zhivkovthe process of democratic transition started in Bulgaria and Turkishminority took its position in this practice. Throughout this process anewspaper published by the political party MRF, which is known as theTurkish political party in Bulgaria, has supplied content to promoteTurkish identity. The issues of the newspaper published between theyears of 1991 – 1995 has been received in the archives of the TurkishNational Library in Turkey. In order to find out the effect of thenewspaper’s publication, the content has been analysed in a detailedway. Therefore, the study is conducted by using document analysistechnique to analyse the content. As a result of this analysis it has beenreached that the newspaper content has played significant role inshaping Turkish identity in Bulgaria after the collapse of CommunistRegime.
