NORBERT ELIAS AND THE CLASSICAL SOCIOLOGY OF KNOWLEDGE: PROSPECTS AND LIMITS

Mühürdaroğlu A.

Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol.21, no.2, pp.493-516, 2019 (TRDizin)

Abstract

Norbert Elias had opposed the sociological views of his time and offered new perspectives and concepts in order to develop a better understanding of the relationship between the society and the individual and the processes of social change. Although more widely known as one of the founding names of historical sociology, Elias also worked on sociology of knowledge and tried to develop a way of looking at the transformation of societies’ styles of thought with reference to his wider conceptualization of social change. Having been influenced from Karl Mannheim for whom he served as an assistant in the early periods of his career, Elias successfully departed from the school of classical sociology of knowledge one of whose founders was Mannheim. Altough he took important steps towards establishing a historical sociology of knowledge, the criteria which he employed for evaluating the transition from non-scientific to scientific thinking stands as a shortcoming which hindered the success of Elias’s attempt.
Norbert Elias, döneminin sosyoloji anlayışının karşısında yer almış, toplum vebirey arasındaki ilişkiyi ve toplumların değişme süreçlerini kavrayabilmek için yeni bakışaçıları ve kavramlar önermiştir. Daha ziyade tarihsel sosyolojinin kurucu isimleri arasındaadı anılan Elias bilgi sosyolojisi üzerine de çalışmalar yapmış, kendi toplumsal değişmeanlayışı ile uyumlu bir çerçeveden toplumların düşünüş tarzlarının değişimine dair biryaklaşım geliştirmeye çalışmıştır. Elias bir ölçüde kariyerinin erken dönemlerindeasistanlığını yaptığı Karl Mannheim’ın görüşlerinden etkilenmiş olmakla birlikteMannheim’ın kurucularından olduğu klasik bilgi sosyolojisi anlayışından farklı bir yönegitmiştir. Tarihsel bir bilgi sosyolojisi geliştirmek yönünde önemli adımlar atmış olmasınarağmen bilim-öncesi düşünce yapılarından bilimsel düşünceye geçişi değerlendirirkentemel aldığı kıstaslar, Elias’ın bu girişiminin sorunlu bir yönü olarak karşımızaçıkmaktadır.