Müstear İsmin Ardındaki Giz: Türk Edebiyatında Râbia Hâtun Olayı

Creative Commons License

KARAHAN A.

Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, cilt.0, sa.64, ss.71-82, 2019 (TRDizin)

Özet

Müstear isim, çağdaş Türk edebiyatında eskiedebiyatta kullanılan kişinin kendi ismi yerinegeçen mahlastan farklı olarak yazar ve şairleringerçek kimliklerini muhtelif sebepler sunarakgizleme isteklerinden ortaya çıkmış birkavramdır. Müstear isimler bir belirsizliktaşımalarından dolayı batılılaşma devri Türkedebiyatında yoğunluk kazanan edebîmünakaşalara sebep olmuştur. Evveli 1930'luyıllara dayanan fakat ilk olarak 1948 yılında Ailedergisinde yayımlanan Râbia Hâtun imzalı şiirlerde bu tarzda bir edebî münakaşayı doğurmuştur.Râbia Hâtun'un kimliği ve şiirlerin eskiliğiüzerine öne sürülen iddialara aynı devirde birTürk edebiyatı tarihi yazan Nihad Sâmi Banarlıitiraz etmiştir. Nihad Sâmi Banarlı gazete ve dergiyazılarında şiirlerin eski olmadığını edebiyatbilgisini kullanarak ortaya koymaya çalışmıştır.Nihad Sâmi Banarlı'nın bu uğraşına karşı baştaİsmail Hami Danişmend olmak üzere Aile dergisiefradı cevap niteliği taşıyan yazılar kalemealmıştır. Bu yazıda Râbia Hâtun müstear ismiyleyayımlanan şiirler üzerine İsmail HamiDanişmend ve Nihad Sâmi Banarlı arasında çıkanedebî münakaşa anlatılmaya ve bu münakaşasonucunda ortaya çıkan Râbia Hâtun'un gerçekkimliği delillendirilmeye çalışılmıştır.
In contemporary Turkish literature, pseudonym emerged as a concept arose out of the need of writers and poets to hide their real identities rather than revealing their own name for various reasons in the earlier times of literature. As pseudonyms have uncertainty, they caused intense literary debates in Turkish literature in the Westernization period. The poems signed by Râbia Hâtun, which dated back to 1930s, but first published in 1948 in the magazine named Aile, also led to this kind of literary argument. Nihad Sâmi Banarlı, who wrote Turkish literature history at the same era, denied the asserted claims on the deficiency of Râbia Hâtun's identity and poetry. In the newspapers and magazines, Nihad Sâmi Banarlı tried to reveal that poetry was not obsolete by using his literary knowledge. Against Nihad Sâmi Banarlı's fight, especially İsmail Hami Danişmend and people from Aile magazine wrote some articles as answers. In this study, the literary controversy between İsmail Hami Danişmend and Nihad Sâmi Banarlı, based on poems published by pseudonym "Râbia Hâtun", was tried to be explained and the real identity of Râbia Hâtun was tried to be proved.