Kamu borcu ile döviz kuru arasındaki ilişki, iki farklı açıdan ele alınabilmektedir: i) Döviz kuru hareketleri,döviz cinsinden veya dövize endeksli borç stoku kanalıyla toplam kamu borcu miktarınıdeğiştirebilmektedir. ii) Kamu borcundaki artış, ekonomiye ilişkin risk algısını arttırıp yabancı sermayeçıkışına neden olarak, döviz kurunu yükseltebilmektedir. Bu çalışmada; Türkiye’de 2001 krizi sonrasıdönemde, kamu borcu ile döviz kuru arasındaki ilişkinin yönü, borç stoku bileşenleri kapsamında ayrıntılıolarak incelenmiştir. Bu bağlamda, 2002-2019 dönemi aylık verileri kullanılarak değişkenler arasındakiuzun dönemli ilişkiler Johansen eşbütünleşme yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Devamında vektör hatadüzeltme (VEC) modelleri tahmin edilerek, değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönem nedensellik ilişkileriVECM Granger nedensellik testi ile araştırılmıştır. Değişkenler arasındaki dinamik ilişkiler ise VARmodeline dayalı etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri ile incelenmiştir. Bulgular; toplam borç stoku,dış borç stoku ve döviz cinsinden toplam borç stokunun reel döviz kuru değişkeni üzerinde anlamlı etkisininolduğunu, diğer taraftan reel döviz kuru değişimlerinin iç borç stoku ve Türk Lirası cinsinden toplam borçstoku üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, döviz cinsinden kamu borcu ve toplam borçyükü artışının, risk algısını olumsuz etkileyerek döviz kuru şoklarına neden olabileceğine işaret etmektedir.
The relationship between public debt and exchange rate can be considered from two different perspectives: i) Exchange rate movements can change the amount of total public debt through foreign currency or foreign currency indexed debts. ii) The rise in public debt may increase the risk perception regarding to the economy and this may increase the exchange rate by causing foreign capital outflow. In this study; in the period after the 2001 crisis in Turkey, the direction of the relationship between the exchange rate and public debt has been examined within the scope of debt components. In this context, long-term relationships between variables are analyzed with the Johansen cointegration approach, using monthly data for the period of 2002-2019. Then, vector error correction (VEC) models are estimated and short and long term causality relationships between variables are examined with VECM Granger causality test. Dynamic relationships between variables are analyzed with impulse-response and variance decomposition analyzes based on the VAR model. According to findings; total public debt, external public debt and total debt denominated with foreign currency have a significant effect on the real exchange rate variable, on the other hand real exchange rate movements affect domestic public debt and total debt denominated in Turkish Lira. These results indicate that the increase in public debt denominated in foreign currency and the rise in total debt burden may negatively affect the risk perception and this may cause exchange rate shocks.
