Horezm Türkçesi ile Yazılan Sirâcü’l-Kulûb’da Benzetme ve Ölçü Unsurları
Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, cilt.12, sa.23, ss.275-289, 2022 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 12 Sayı: 23
- Basım Tarihi: 2022
- Doi Numarası: 10.33207/trkede.1024057
- Dergi Adı: Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.275-289
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Karahanlı Türkçesinden Çağatay Türkçesine geçiş dili olarak değerlendirilen Horezm Türkçesi ile yazılan eserlerden biri, Sirâcü’l-Kulûb’dur. Eserde, peygamberliğini ilân eden Hazret-i Muhammed’in halkı İslam’a davet etmesinin ardından Musevi ve Hristiyanlardan İslam’ı kabul edenlerin sayısının artması nedeniyle rahatsızlık duyan Mekke ve Yemen Yahudilerinin, Hazret-i Muhammed’in gerçek peygamber olup olmadığını sınamak için Tevrat ve İncil’den sordukları zor sualler ve Hazret-i Muhammed’in bu suallere verdiği doğru cevaplar konu edilmiştir. Sorulan suallere verilen cevaplarda benzetme ve ölçü unsurlarının sıklıkla kullanıldığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmada Ayşegül Sertkaya’nın 2010 yılında neşrettiği, Horezm Türkçesiyle yazılan ve 19 sual-cevap içeren Sirâcü’l-Kulûb metnindeki benzetme ve ölçü unsurları incelenecektir.
Sirâcü’l-Kulûb is one of the works written in Khorezmian Turkish, which is considered as the transition language from Karakhanid Turkish to Chagatai Turkish. In the work, the difficult questions asked from the Bible and the Torah by the Jews of Mecca and Yemen, who were disturbed by the increase in the number of Jews and Christians that converted to Islam following the invitation to Islam by the Prophet Muhammad -who declared his prophethood- in order to test whether he was a true prophet, and the correct answers given by the Prophet Muhammad to these questions were discussed. It is noteworthy that the elements of simile and measurement are frequently used in the answers given to the questions asked. In this study, the simile and measurement elements in the text of Sirâcü’l-Kulûb, which was written in Khorezmian Turkish and contains 19 questions and answers, published by Ayşegül Sertkaya in 2010, will be examined.