DENGE VERİMLİLİKTEN NEGATİF IRAKSAMA, BÖLGELERARASI GİZLİ İŞSİZLİK VE GİZLİ İŞSİZLİK KAYNAKLI ÜRETİM KAYBI TESPİT MODELİ: 2004-2014 TÜRKİYE ÖRNEĞİ


ÇİFTÇİ M.

Turkish Studies (Elektronik), cilt.13, sa.7, ss.47-82, 2018 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 13 Sayı: 7
  • Basım Tarihi: 2018
  • Doi Numarası: 10.7827/turkishstudies.13127
  • Dergi Adı: Turkish Studies (Elektronik)
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.47-82
  • Trakya Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, gizli işsizliğin tanımlanmasına yönelik olarakve bölgesel gizli işsizliğin üretim hacminde yol açtığı üretim kaybınıntespitine yönelik olarak model tasarımında bulunmaktır. Modelinampirik sınaması için ise 2004 ile 2014 yılları arasında geçen on bir yıllıkdönemde Türkiye ele alınmıştır. Çalışma kapsamı içerisinde ilk olarakgizli işsizlik konusu ile bözgesel uzmanlaşmaya dair teorik incelemeleringerçekleştirilmesisuretiyleeldeedilenbilgilerinaktarımıgerçekleştirilmiştir. Aktarımların gerçekleştirilmesi sonrasında ise dengeverimlilikte negatif ıraksama kavramının türetilmesiyle şekillenrilerektemel alınana modelleme çalışması aşamasına geçilmiştir. Üçüncüaşamada ise türetilen modelleme çalışmasının istatistik uygulamagerçekleştirilmesi suretiyle sınanması aşamasına geçilmiştir. Elde edilenbulgular, denge verimlilikten negatif ıraksamanın en şiddetli gerçekleştiğisektörün sanayi sektörü olduğunu göstermektedir. Ancak sanayisektöründeki negatif ıraksamanın oluşumunda, 2004-2014 arasındageçen on bir yıllık sürede diğer sektörlerin aksine istikrarlı bir yakınsamasürecinin yaşandığı da görülmektedir. Buna karşılık tarım sektöründenegatif ıraksamada istikrarlı bir artış yaşandığı da tespit edilmiştir.Denge verimlilikten negatif ıraksamanın sonucu olarak gizli işsiz sayısı2004 yılında 1,8 milyon kişi iken 2014 yılında 2 milyon kişiyi aşmıştır.Gizli işsiz sayısının toplam istihdama oranında ise %9,1’den %7,7’ye inişgerçekleşmiştir. Negatif ıraksamanın yol açtığı üretim kaybı ise 2017 yılısabit fiyatlarıyla 196,7 milyar TL’den 230,9 milyar TL’ye yükselmiştir.Buna karşılık toplam üretime oranında %14,3’ten %9,7’ye düşüşgerçekleşmiştir.
The aim of the work is to create a model for identifying the hidden unemployment and the loss of production caused by regional hidden unemployment. In empirical testing of the model, Turkey in the period from 2004 to 2014 is studied. Within the scope of the study, firstly the theoretical transfer on hidden unemployment and regional specialization was carried out and the relevant literature was examined. Subsequently, a modeling study based on the derivation of the concept of negative divergence in equilibrium utility has been carried out. In the third phase, testing the modeling study derived from the statistical application was made. Findings show that negative divergence from equilibrium productivity occurs most severely in the industry sector. However, in the negative divergence in the industrial sector, it is also seen that a steady convergence process took place between 2004 and 20144, as opposed to other sectors. On the other hand, it has been determined that there has been a steady increase in the negative divergence in the agricultural sector. As a result of the negative divergence from equilibrium productivity, the number of regional hidden unemployment rose from 1.8 million in 2004 to over 2 million in 2014. The ratio of regional hidden employment to total employment decreased from 9.1% to 7.7%. The production loss caused by negative divergence increased to TRY 230.9 billion from 196.7 billion TRY at constant prices of 2017. However, the total production rate decreased from 14.3% to 9.7%.