Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile Biyoloji Dersi Tutum Ölçeğinin Yapı Geçerliliğinin İncelenmesi
Eurasian Journal of Educational Research, cilt.0, sa.28, ss.1-8, 2007 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 0 Sayı: 28
- Basım Tarihi: 2007
- Dergi Adı: Eurasian Journal of Educational Research
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1-8
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Problem Durumu: Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, tutumlar, başarının kestirilmesinde ve geliştirilmesinde önemli bir role sahiptir. Bu da tutumların geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülmesini zorunlu kılmaktadır. İlgili alanyazın incelendiğinde fen alanına yönelik tutumların ölçümü, genel bazda olabildiği gibi, fizik, kimya ve biyoloji derslerine yönelik tutumları şeklinde de olabilmektedir. Fen alanındaki ölçek geliştirme çalışmaları incelendiğinde genellikle yapı geçerliliğinin belirlenmesinde açımlayıcı faktör analizinin kullanıldığı görülmektedir. Bununla birlikte açımlayıcı faktör analizinden sonra eldeki modelin beklenen kuramsal yapıyı destekleyip desteklemediği ise ancak doğrulayıcı faktör analizi ile test edilebilmektedir. İşte bu çalışmada, genel bir fen tutumu yerine daha özelde biyoloji dersine yönelik bir tutum ölçeği geliştirirken alandaki boşluğu doldurmak için açımlayıcı faktör analizi ile birlikte doğrulayıcı faktör analizi de kullanılmıştır. Araştırmanın Amacı: Bu çalışmanın amacı, biyoloji dersine yönelik Likert tipi bir tutum ölçeği geliştirmek ve bu ölçeğin yapı geçerliliğini açımlayıcı faktör analizi ile inceledikten sonra ortaya çıkan yapının doğruluğunu ve model olarak uygunluğunu dogrulayıcı faktör analizi ile sınamaktır. Araştırmanın Yöntemi: Araştırmanın verileri Edirne ili merkezinde yer alan üç liseden toplanmıştır. Toplam 270 öğrenciye uygulama yapılmış; fakat eksik ve çift işaretleme gibi nedenlerle 32 öğrencinin verileri değerlendirme dışı bırakılmıştır. Geriye kalan 238 öğrencinin verileri değerlendirmeye alınmıştır. Öğrencilerin 148’i erkek, 98’i ise kız öğrencidir. Öğrencilerin yaşları 15 ile 19 arasında değişmektedir ( X = 16.42, S = .57). Bulgular ve Sonuçlar: Gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizleri ile ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı temsil ettiği düşünülmüş ve bu model üzerine kurulan yapının doğruluğu daha gelişmiş bir analiz tekniği olan doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin tek boyutlu bir yapı gösterdiğini destekler yöndedir. Aynı zamanda iç tutarlılık güvenirlik analizi de gerçekleştirilmiş ve elde edilen alfa değerinin (.94) yüksek iç tutarlılığa işaret ettiği görülmüştür. Böylece ‘Biyoloji Dersi Tutum Ölçeği’nin ilk psikometrik sonuçlarının yapı geçerliliğini ve yüksek iç tutarlılık güvenirliğini gösterdiği kabul edilmiştir. Öneriler: Bu ölçeğin farklı araştırmacılar tarafından farklı örneklemler üzerinde uygulanması, geçerlilik ve güvenirlik özelliklerinin analiz edilmesi, ölçeğe ve dolayısıyla da alana önemli bir katkı olacaktır.