Tip 2 Diabetes Mellituslu Olan ve Olmayan Yaşlı Erişkinlerde Duyusal İşleme ile Kinezyofobinin Karşılaştırılması ve Bu Parametreler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Vaka Kontrol ve Korelasyon Çalışması
Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.10, sa.1, ss.61-68, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 10 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.5336/healthsci.2024-105306
- Dergi Adı: Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.61-68
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Tip 2 diabetes mellitusu (DM) olan yaşlı erişkinlerde duyu- sal işlemleme ile kinezyofobi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 65-75 yaş arası Tip 2 DM’li 60 ve Tip 2 DM olma- yan 60 toplamda 120 ya şlı erişkin katıldı. Her iki gruptaki ya şlı erişkinler Adölesan/Yetişkin Duyu Profili [Adolescent/Adult Sensory Profile (AASP)] ve Tampa Kinezyofobi Ölçeği [Tampa Kinesiophobia Scale (TKS)] ile de- ğerlendirilerek sonuçlar karşılaştırıldı. Ayrıca Tip 2 DM’li yaşlı erişkinlerde AASP ile TKS arasındaki ilişki incelendi. Bulgular: Tip 2 DM’li yaşlı eriş- kinlerin kinezyofobi ve AASP alt parametrelerinden vestibüler, görsel, tak- til işlemleme ve aktivite seviyesinin daha kötü olduğu tespit edildi (p<0,05). Tat/koku ve işitme işlemleme alanlarında gruplar arasında fark bulunmadı (p>0,05). Tip 2 DM’li ya şlı erişkinlerde kinezyofobi ile vestibüler i şlem- leme (p=0,000, r=0,459) ve aktivite seviyesi (p=0,000, r=0,519) aras ında istatistiksel olarak orta düzeyde anlamlı ilişki bulundu. Kinezyofobi ile gör- sel (p=0,032, r=0,277) ve taktil i şlemleme (p=0,043, r=0,267) arasında ise istatistiksel olarak zayıf anlamlı ilişki bulundu. Tat/koku (p=0,213, r=0,163) ve işitme işlemleme (p=0,397, r=0,111) ile kinezyofobi arasında istatistik- sel olarak anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç: Tip 2 DM’nin yaşlı erişkinlerde vestibüler, görsel, taktil i şlemleme ve aktivite seviyesinde yetersizlikler oluşturduğu ve bu alanların kinezyofobi düzeyini artırdığı görüldü. Ergote- rapistler ve diğer sağlık profesyonelleri Tip 2 DM’li yaşlı erişkinler için tüm duyu alanlarına ait değerlendirmeleri yapmalı ve bu alanların başta kinez- yofobi olmak üzere fiziksel ve ruhsal parametreler ile ilişkisini göz önünde bulundurarak müdahaleler planlamalıdı.
Objective: To examine the relationship between sensory pro- cessing and kinesiophobia in older adults with Type 2 diabetes mellitus (DM). Material and Methods: A total of 120 older adults aged 65-75, 60 with Type 2 DM and 60 without Type 2 DM, participated in the study. The older adults in both groups were evaluated with the Adolescent/Adult Sen- sory Profile (AASP) and Tampa Kinesiophobia Scale (TKS) and the results were compared. Additionally, the relationship between AASP and TKS was examined in older adults with Type 2 DM. Results: It was found that older adults with Type 2 DM had worse kinesiophobia and AASP subparameters vestibular, visual, tactile processing and activity level (p<0.05). No differ- ence was found between the groups in taste/smell and auditory processing areas (p>0.05). In older adults with Type 2 DM, a moderate statistically sig- nificant relationship was found between vestibular processing (p=0.000, r=0.459) and activity level (p=0.000, r=0.519) with kinesiophobia. A weak statistically significant relationship was found between visual (p=0.032, r=0.277) and tactile processing (p=0.043, r=0.267) with kinesiophobia. No statistically significant relationship was found between taste/smell (p=0.213, r=0.163) and auditory (p=0.397, r=0.111) with kinesiophobia.Conclusion: It was observed that Type 2 DM causes deficiencies in vestibular, visual, tac- tile processing and activity levels in older adults and that these areas in- crease the level of kinesiophobia. Occupational therapists and other health professionals should evaluate all sensory areas for older adults with Type 2 DM and plan interventions by considering the relationship of these areas with physical and psychological parameters, especially kinesiophobia.