“MEKÂNSAL SABİTLEME”YE BİR ÖRNEK:MECBURÎ İSTASYON OLARAK BEYRUT KARANTİNAHANESİ
History Studies, cilt.13, sa.2, ss.709-726, 2021 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 13 Sayı: 2
- Basım Tarihi: 2021
- Doi Numarası: 10.9737/hist.2021.1009
- Dergi Adı: History Studies
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.709-726
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Salgın hastalığın bulunduğu bir ülkeden başka bir ülkeyeseyahat eden yolcu ve ticaret ürünlerinin belirli yerde vebir süre tecrit edilmesini ifade eden “karantina”uygulaması salgın hastalıkların yayılmasının önünegeçmek için önemli bir fonksiyona sahiptir. Esasenkarantina sıhhî bir tedbir olarak uygulanmaktadır. Fakatbu çalışmada üzerinde durulacak olan husus Osmanlıdöneminde Beyrut karantinahanesinin sıhhî tarafınınyanı sıra ekonomi ve ticarete yön verici bir boyutunun dabulunmasıydı. Buna göre karantinahane iktidarın dışticarette kontrolünü arttırma ve ticaret akışınıyönlendirmede önemli rol oynamış ve ticaretitekelleştirmede bir vasıta olmuştur. Tekelciliğin diğer birtezahürü olan karantinahane, ticareti ve deniz trafiğinikontrol etmek için oluşturulmuş, tekel sisteminigüvenceye almış olan bir tesis olarak hizmet etmiştir. Buyönüyle de merkezileşmenin bir boyutunu oluşturarakdevletin ekonomik egemenliğinin güçlendirilmesinearacılık etmiştir. Tüm bunların “mekânsal sabite”kavramı bağlamında karantinanın ticareti bir noktayasabitlemesine bağlı olduğu göz önünde bulundurularakbu çalışmada örneklem olarak BeyrutKarantinahanesi’nin, salgınlara karşı önlemden ziyade,ticareti denetleyici ve ticaret güzergâhını belirleyici birunsur olduğu üzerinde durulacaktır.
Quarantine applications, which are the method ofisolation of passengers and trade products travelingfrom one country where the epidemic is located toanother country, and which has an importantfunction to prevent the spread of epidemics, wasmainly implemented as a sanitary measure. On theother hand, the point to be emphasized in this study,besides the sanitary side of the Beirut quarantineduring the Ottoman period, it also had a dimensionthat directed the economy and trade. Accordingly,the quarantine played an important role inincreasing the control of power in the foreign tradeand directing the trade flow, and became a tool tomonopolize trade. It was another manifestation ofmonopoly and therefore served as a facility thatwas created to control the trade and maritimetraffic, securing the monopoly system. In thisregard it was a means to strengthen the economicsovereignty of the state, creating a dimension ofcentralization. In this study, considering that thequarantine depends on fixing trade to one point inthe context of the concept of "spatial fix", it will beemphasized that the Beirut quarantine as a sampleis a feature of controlling and determining the traderoute rather than an outbreak measure.