Akademik Veri Yönetim Sistemi
35. Ulusal Nükleer Tıp Kongresi-UNTK 2023, Antalya, Türkiye, 26 - 30 Nisan 2023, cilt.9, ss.89-90, (Tam Metin Bildiri)
Amaç: Günümüzde Ga-68 prostat spesifik membran antijeni (PSMA) pozitron emisyon tomografi (PET)/bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleme prostat kanserinin evrelemesi, yeniden evrelemesi ve tedavi yanıtının değerlendirilmesinde yaygın şekilde kullanılmaktadır. Prostat kanseri metabolik evrelemesinde lenf nodu metastazları pelvik ve uzak lenf nodları olarak ayrılmakta olup, pelvis dışı lenf nodları M1a grubunu oluşturmaktadır. Son zamanlarda lenfomalarda birbirine en uzak lenf nodlarının arasındaki mesafenin bağımsız bir prognostik belirteç olduğu bildirilmiştir. Biz de bu çalışmada lenf nodlarının prostat yatağına uzaklığını ve bu lenf nodlarına ait PET/BT parametrelerinin klinik anlamlılığını belirlemeyi amaçladık. Yöntem: Kliniğimize 2016-2022 yılları arasında prostat kanseri tanısı ile evreleme için gelen; androjen yoksunluğu terapisi, radyoterapi, kemoterapi almamış hastaların PET/BT verileri geriye dönük olarak değerlendirildi. Lenf nodu metastazı olup kemik veya visseral organ metastazı olmayan, klinik bilgilerine ulaşılabilen 46-88 yaşları arası (ortalama 68,3±9,8) 67 hasta çalışmaya dahil edildi. Ölçümler lenf nodlarının ortası ile mesane boynu arasında 3 boyutlu olarak yapıldı (Dmaks: ölçülen uzaklık, SDmaks: Dmaks/vücut yüzey alanı, BDmaks: Dmaks/boy). Hastaların mesane boynuna en uzak lenf nodu (1 numaralı LN) ile SUVmaks ’ı en yüksek lenf nodu (2 numaralı LN) PET/BT parametreleri; hastaların Gleason skoru, ISUP Grade’i, görüntüleme öncesi prostat-spesifik antijen (PSA) değerleri, hasta takibinde PSA rekürrens/persistans olup olmaması ve hastanın sağkalımı (Tablo 1) arasındaki ilişki ayrı ayrı incelendi. Lenf nodu uzaklık parametreleri hesaplandı ve karşılaştırıldı. Aynı lenf nodlarının SUVmaks ’ları, metabolik tümör volumleri (MTV) ve aktivite skoru hastaların klinik bulguları ile karşılaştırıldı. Bulgular: Ortalama Dmaks1 196,82±158,65mm (53,2-585) Dmaks2 110,55±85,49mm (51,3-442,6) SDmaks1 0,104±0,88 m-¹(0,24-0,37) SDmaks2 0,058±0,044 m-¹ (0,024-0,248) olarak hesaplandı. Otuz hastada 1 ve 2 numaralı lenf nodları aynı lenf nodu idi. Hastaların sağkalımı ile lenf nodu uzaklık parametreleri arasında korelasyon görülmüştür (p<0,05). Buparametreler hayatta olmayan hastalarda sağ olanlara göre anlamlı olarak fazla bulunmuştur (Tablo 2 ve 4). PSA rekürrens/persistans olan hastalarda, olmayanlara göre SUVmaks ’ı en yüksek olan LN’nin standardize uzaklığı (SDmaks2) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,03) (Var: 0,070±0,051 m-¹)(Yok: 0,051±0,034 m-¹). Bir yıllık PSA takibine bakıldığında ise rekürrens/persistans olana hastalarda SUVmaks ’ı yüksek olan LN’nin uzaklık parametreleri ve MTV’si rekürrens/persistans olmayanlara göre anlamlı yüksek bulunmuştur (Tablo 3). Gleason skorları ve ISUP gradları kendi içlerinde sınıflandırıldı ve hastaların sağkalımı, ilk yıldaki ve takibindeki PSA rekürrens/persistans durumu ile karşılaştırıldığında anlamlı sonuç elde edilemedi. Sonuç: Elde edilen verilere göre lenf nodunun uzaklığı parametreleri (SDmaks1 ve 2, BDmaks1 ve 2) hastaların sağkalımını, ilk yıldaki ve takibindeki PSA rekürrens/persistans durumunu predikte etmede Gleason skoruna ve ISUP grad’ına daha üstün bulunmuştur (Tablo 4). Gleason ve ISUP skorlamalarının anlamlı çıkmaması takip sürelerinin kısa ve hasta sayısının az olmasından kaynaklandığı düşünülebilir (Tablo 4). İki lenf nodu karşılaştırıldığında ise; metabolik aktivitesi en yüksek olan lenf nodunun uzaklığının artması en uzaktaki lenf nodunun uzaklığının artmasından daha önemli olarak gözükmektedir (Tablo 4). Bunun prostat kanserinde metabolik görüntülemenin önemine işaret ettiği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, PET-BT, Ga-68 PSMA