Zamanı algılama becerisi, günlük yaşamımızın her alanında kullandığımız,davranışlarımızın oluşmasında ve sürmesinde bize rehberlik eden, evrimselaçıdan bakılacak olursa hayatta kalmamızı sağlayan yeteneklerden birisidir.Zaman algısını anlamamızda, içsel saat modelleri yardımcı olmaktadır. Zamanalgısının kişiler ve belirli durumlar arasında değişkenlik gösterdiği bilinmekte-dir. Bu değişkenlik dikkat ile ilgili süreçler, içsel saatin hızı ve bellek birimi ileilgili mekanizmalarla açıklanmaktadır. Zaman algısının ön planda dopamin veasetilkolin aktivitesi ile ilişkili olduğu öne sürülmüştür. Kokain ve amfetamingibi dopamin agonisti olan psikoaktif maddelerin içsel saat hızını arttırarakzaman algısında değişime sebep olduğu gösterilmiş olup, diğer taraftan bazıantipsikotikler içsel saat hızını yavaşlatarak zaman algısında tersi yönde birdeğişime sebep olmaktadırlar. Benzer şekilde bazı psikiyatrik bozukluklardazaman algısı etkilenmektedir. Zaman algısındaki sapma ile psikiyatrik bozuk-lar arasında etiyopatolojik bir ilişki bulunabileceği öne sürülmüştür. Bu yazı-da; şizofreni, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, depresyon, anksiyetebozuklukları ve kişilik bozukluklarında görülen zaman algısı değişikliklerikısaca gözden geçirilmiştir..Anahtar Sözcükler : Zaman algısı, psikiyatrik bozukluklar, depresyon.ABSTRACT
Time perception is an ability which we use in every moment of daily life, thatguides the formation and continuation of our behaviors and from an evolu-tionary perspective ensures survival. Internal clock models help us to under-stand time perception. Time perception is known to vary between individualsand particular situations. This variability is explained with the mechanismswhich is associated with the processes related to attention, the speed of theinternal clock and the memory unit. It is suggested that time perception ismainly associated with the activities of dopamine and acetylcholine. Somedopaminergic psychoactive substances like cocaine and amphetamine have allbeen shown to change time perception by increasing the speed of internal clock while on the other hand some antipsychotic drugs make an oppositechange in time perception by descreasing the speed of the clock. Similarly,time perception is affected in some psychiatric disorders and an ethiopatho-logical relationship between time perception disturbances and psychiatricdisorders is suggested. In this article time perception changes in schizophre-nia, attention deficit/hyperactivity syndrome, depression, anxiety disordersand personality disorders are briefly reviewed.
