Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, cilt.13, sa.3, ss.3075-3088, 2023 (TRDizin)
Dil-kültür ve insan etkileşimi üzerine kurulan kültürdilbilimin araştırma alanlarından biri de deyimlerdir. Deyimler aracılığıyla bir halkın mantalitesini, dil dünya görüşünü, kültürel özelliklerini ortaya çıkarmak mümkündür. Çalışmanın amacı kültürdilbilimin Türkiye’deki tarihsel gelişimini ana hatlarıyla açıklamak ve Türk kültürünün sembollerinden biri olan “ekmek” konseptini irdelemektir. Bu makalede “ekmek” sözcüğünün geçtiği Türkçe deyimler kültürdilbilimsel açıdan incelenmektedir. Çalışmanın materyalini Türkçede “ekmek” sözcüğünü içeren deyimler oluşturmaktadır. Deyimlerin kaynağını üç Türkçe deyim sözlüğü oluşturmaktadır. “Ekmek” sözcüğünün bulunduğu otuz dokuz deyime rastlanmıştır. Çalışmada “ekmek” konsepti kültürdilbilimsel yöntemle ele alınmıştır. Çalışmada “ekmek” sözcüğünün geçtiği Türkçe deyimler incelenerek Türk kültüründe ekmeğin taşıdığı kültürel değerler ortaya çıkarılmıştır. Araştırmada, Türk kültüründe “ekmek” konseptinin kazanç ve geçim kaynağı, görev, iş yeri, kutsallığı, insana özgü karakter özellikleri taşıması ve elde edilmek istenen şeyin uzaklığı gibi unsurları tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, Türkçe-Rusça dil çiftiyle ilgili yapılacak olan karşılaştırmalı çalışmalarda kullanılabilir. Bu tür çalışmalar, dil dünya görüşündeki ve kültürel özelliklerdeki farklılık ve benzerliklerin belirlenmesine katkıda bulunur.