Yetişkinlerde Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum, Akdeniz Diyetine Uyum ve Kan Parametreleri Arasındaki İlişki


YILDIZ M., PEHLİVAN M.

Bezmiâlem Science, cilt.11, sa.3, ss.326-334, 2023 (ESCI, TRDizin) identifier identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 11 Sayı: 3
  • Basım Tarihi: 2023
  • Doi Numarası: 10.14235/bas.galenos.2023.85856
  • Dergi Adı: Bezmiâlem Science
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.326-334
  • Trakya Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Yetişkin bireylerin sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ve Akdeniz diyetine (AD) uyumlarının kan biyokimyasal parametreleri [açlık kan glikozu, HbA1c, trigliserit, total kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL)-kolesterol, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL)-kolesterol, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) ve kreatinin] ve antropometrik ölçümleri [vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kütle indeksi (BKİ), bel/boy oranı, vücut yağ ağırlığı ve yüzdesi] ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntemler: Çalışma 15 Aralık 2021-15 Haziran 2022 tarihleri arasında Gaziosmanpaşa Belediyesi Engelsiz Yaşam ve Dayanışma Merkezi’ne diyetisyen hizmeti için başvuran 20-64 yaş arası 120 (30 erkek, 90 kadın) gönüllü birey ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylere sosyodemografik özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, öğün düzeni ve sıklıklarını irdeleyen 48 soruluk anket formu, besin tüketim sıklığı, 14 sorudan oluşan AD uyum ölçeği ve 21 sorudan oluşan sağlıklı beslenmeye ilişkin tutum ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Bulgular: Erkek bireylerde AD’ye uyum arttıkça vücut yağ yüzdesi ve ağırlığı, bel/boy oranı, trigliserit, total ve LDL-kolesterol, AST ve ALT değerleri istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalırken, HDL-kolesterol değeri istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmıştır (p<0,05). Kadın bireylerde AD’ye uyum arttıkça BKİ, vücut yağ yüzdesi ve bel/boy oranı ile vücut yağ ağırlığı, trigliserit, total ve LDL-kolesterol ile ALT değerleri istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde azalmıştır (p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak yetişkin bireylerde AD’ye uygun bir beslenme modeli, antropometrik ölçümler ve kan biyokimyasal parametreleri üzerinde olumlu bir etki yaratmaktadır. AD çeşitli hastalalıkların önlenmesinde koruyucu bir beslenme modeli olarak değerlendirilebilir.
Objective: This study was carried out to evaluate the relationship of adult individuals attitudes towards healthy nutrition and adherence to the Mediterranean diet (MD) with blood biochemical parameters [fasting blood glucose, HbA1c, triglyceride, total cholesterol, high density lipoprotein (HDL)-cholesterol, low density lipoprotein (LDL)-cholesterol, aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT) and creatinine] and anthropometric measurements [body weight, height, body mass index (BMI), waist/ height ratio, body fat weight and percentage]. Methods: The study was conducted with 120 volunteers (30 men, 90 women) aged 20-64 who were admitted to Gaziosmanpaşa Municipality Barrier-Free Life and Solidarity Center for dietitian service between 15 December 2021-15 June 2022. Questionnaire with 48 questions examining sociodemographic characteristics, eating habits, meal order and frequency, Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN) consisting of 21 questions, MD Assessment Tool (MDAT) consisting of 14 questions, and Food Frequency Questionnaire (FFQ) were applied to the individuals participating in the study by face to face interview method. Results: In the study, as the adherence to the MD increased in male individuals, the body fat percentage and weight, waist/ height ratio, triglyceride, total and LDL-cholesterol, AST and ALT levels decreased significantly, HDL-cholesterol level statistically significantly increased (p<0.05). As the adherence to the MD increased in female individuals, the BMI, body fat percentage and waist/length ratio and body fat weight values, and triglyceride, total and LDL-cholesterol levels decreased significantly (p<0.05). Conclusion: As a result, a nutritional model suitable with the MD has a positive effect on anthropometric measurements and blood biochemical parameters in adults. The MDcan be considered as a protective nutrition model in the prevention of various diseases.