Batı’da özellikle ikinci dünya savaşı sonrasında revaç bulan postmodern sürece ve dinfelsefesindeki gelişmelere paralel olarak, Katolik kilisesi yaptığı teopolitik açılımlarla misyonerlikfaaliyetlerini, “dinlerarası diyalog” formatında güncelledi.Akabinde Batı’da modern zeminde, “bir arada yaşama, medeniyetler ve dinlerarası diyalog, diniçoğulculuk” söylemleri ve faaliyetleri hız kazandı. Özellikle 80’li yıllardan sonra Türkiye’deetkisini hissettirmeye başlayan bu süreç 90’lı yıllarda Medine Sözleşmesi tartışmaları, 2000’liyıllardan sonra ise FETÖ’nün de bu alandaki yoğun faaliyetleriyle, dinlerarası diyalog söylemleriekseninde artarak devam etti. İşte bu süreçte, dinlerarası diyalog ve dini çoğulculuğa, Kur’ân-ı Kerim’den ve sünnettenmeşruiyet temin etmek üzere, bazı âyetler on dört asırdır genel kabule mazhar olmuş itikadî usûlve çerçevenin sınırlarını ihlâl edecek şekilde, yeniden yorumlanmıştır. Makalede bu bağlamdaözellikle Ehl-i kitapla ilgili bazı âyet-i kerimeler misal gösterilerek bu meşrulaştırma süreci tahliledilmiştir. Ele alınan âyet-i kerimelerin önce klasik tefsirlerine yer verilmiş sonra da modern dönemdeözellikle klasik çerçeveyi ihlâl eden yorumlardan misaller getirilerek aradaki yorum farkı diniçoğulculukla irtibatı bakımından tahlil edilmiştir. Neticede Kur’ân-ı Kerim’de son peygamberinrisaletinden sonra hiçbir âyetin İslâm’ı kabul etmeyen Ehl-i kitabın itikat ve istikametini övecekve ahirette kurtuluşuna delâlet edecek şekilde anlaşılmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Ayrıca modern dönemde hakikat ve kurtuluşu kurumsal bir din çerçevesinde ele almanın“dışlayıcılık” olarak tasnif edilmesinin kibirli, ideolojik ve dışlayıcı bir anlayış olduğusavunulmuştur. Sonuçta Kur’ân-ı Kerim ve sünnetten, ilim geleneğimizden dini çoğulculuğameşruiyet temin etmenin mümkün olmadığı buna mukabil fikir, inanç ve din özgürlüğünün veyadiğer din mensuplarına adalet ve güzellikle muamele etmenin İslâm kaynaklarında ve geleneğindeeşsiz örneklerinin bulunduğu ifade edilmiştir.
In parallel with the postmodern process that became popular in the West especially after theWW II and with the developments in religious philosophy, the Catholic church updated itsmissionary activities in the form of "interfaith dialogue" with its theopolitical initiatives. Subsequently, the rhetoric and activities of "co-existence, dialogue between the civilizations andthe religions, the religious pluralism" gained momentum in the West on the basis of modernity.This process, whose influence in Turkey began to be felt deeply especially after the 80s, increasedgradually on the axis of interfaith dialogue discourses together with the Medina contractdiscussions in the 90s and with the intensive activities of FETO related to this field after the2000s. In this new process that was centered around the dialogue and religious plurality, some verseshave been reinterpreted at the expense of violating of the boundaries of the religious procedureand framework that have been widely accepted for fourteen centuries in order to gain legitimacyfrom the Qur'an and Prophetic Tradition. In this context, this process of legitimization wasanalyzed by citing some verses related to the People of the Book. Initially, the classical interpretations of the verses discussed were included and then thedifference in interpretation was analyzed in terms of its contact with religious pluralism,especially in the modern period, by citing interpretations that violated the classical framework.As a result, it was concluded that no verses in the Qur'an after the last Prophet's prophethoodwere understood in a way that praised the faith and direction of the People of the Book, whodid not accept Islam, and that lead to their salvation in the Hereafter. Moreover, it has been argued that it is arrogance, ideological and exclusionary to describe truthand salvation as "exclusion" within the framework of an institutional religion in the modern era.As a result, it has been stated that it is not possible to gain legitimacy for religious pluralism fromthe Qur'an and Prohetic Tradition whereas there are unique examples of freedom of ideas, beliefsand religions or of treating other members of religion with justice and beauty in Islamic sourcesand tradition.
