Endemik Achillea Türleri Achillea sipikorensis Hausskn. & Bornm ve Achillea lycaonica Boiss. & Heldr. Üzerinde Ön Farmakope Analizi Çalışmaları

Creative Commons License

Bozdağ B., Tekin M., DÖNMEZ C.

FABAD Journal of Pharmaceutical Sciences, cilt.51, sa.2, ss.729-740, 2026 (Scopus, TRDizin)

Özet

Achillea, endemik türler açısından oldukça zengin bir cinstir. Achillea türlerinden Achillea sipikorensis Hausskn. & Bornm. ve Achillea lycaonica Boiss. & Heldr. de bunlardan ikisi olup, üzerinde kısıtlı çalışmalar olan türlerdir. Bu çalışmada iki tür bazı farmakognozik yöntemler açısından değerlendirilmiş olup sonuçlar kendi aralarında ve farmakopede yer alan Achillea millefolium türü ile de kıyaslanmıştır. Farmakope analizleri, Avrupa Farmakopesi 7.0’da belirtildiği şekilde gerçekleştirilmiştir. Antioksidan kapasite potansiyeli, serbest radikal temizleme aktivitesinin belirlenmesinde kullanılan DPPH ve ABTS yöntemleri kullanılarak belirlenmiştir. Farmakope spesifikasyonları kıyaslanan droga göre büyük oranda benzerlik göstermiştir. Radikal süpürücü aktivite ile antioksidan kapasite potansiyelinin olup olmadığı incelenmiş, her iki bitkinin de standart maddelere göre yüksek antioksidan kapasite potansiyeline sahip olduğu tespit edilmiştir. Yapılan çalışma ile türler arasındaki farklılıklar ve bileşenleri ortaya koyulmuş, endemik bitkilerin potansiyel kullanım alanlarının bulunmasına ve ileriki süreçte geliştirilmesine avantaj sağlamıştır.
Achillea is a genus rich in terms of endemic species. Achillea sipikorensis Hausskn. & Bornm. and Achillea lycaonica Boiss. & Heldr. are two of the Achillea species, and they have limited studies on them. In this study, two species were evaluated in terms of some pharmacognostical methods, and the results were compared with each other and with the Achillea millefolium species in the pharmacopoeia. The pharmacopoeia analyses were performed as specified in the European Pharmacopoeia 7.0. The antioxidant capacity potential was determined using DPPH and ABTS methods, which are used in the determination of radical scavenging activity. Pharmacopoeia specifications were largely similar to the compared drug. It was examined whether there was radical scavenging activity and antioxidant capacity potential, and it was determined that both plants had high antioxidant capacity potential compared to standard substances. The study revealed the differences and components between the species, and provided an advantage in finding potential areas of use of endemic plants and developing them in the future.