Akut Pankreatit Tanısı Alan Olgularda Bilgisayarlı Tomografi Bulgularının Prognozu Belirlemedeki Rolünün Ranson Kriteri ile Karşılaştırılarak Değerlendirilmesi


Creative Commons License

Kula O., USLU B., GUNAY B., CAKCAK İ. E.

Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, cilt.14, sa.3, ss.424-429, 2023 (TRDizin) identifier

Özet

Giriş/Amaç: Akut pankreatit (AP) patolojik değişikliklerle seyreder. Bu nedenle, hastalığın prognozu oldukça değişken olabilir. Şiddetli pankreatitte mortalitesi yüksek lokal veya sistemik komplikasyonlar ortaya çıkabilir. AP tanısından sonra hastaların tedavisi, hastalık şiddetinin erken zamanda değerlendirilmesine bağlıdır. Bu çalışmada bilgisayarlı tomografi (BT) tarama bulgularını Ranson kriterleri ile karşılaştırarak pankreatit şiddeti ve prognozunu tahmin etmedeki etkinliği değerlendirmeyi amaçladık. Metot: Ocak 2018-Aralık 2020 tarihleri arasında hastanemize AP tanısı ile başvuran 18 yaş ve üzeri hastalar çalışmaya dahil edildi. BT tarama bulguları ve Ranson kriterlerini karşılaştırarak pankreatitin şiddetini ve prognozunu belirlemek için 190 hastayı retrospektif olarak inceledik. Hastaların başvuru anındaki demografik, klinik, radyolojik ve laboratuvar verileri retrospektif olarak incelendi. Laboratuvar verilerinde hematokrit (HTC) düşüşü, kan üre nitrojeni (BUN) artışı, serum kalsiyum (Ca) düzeyi, parsiyel arteriyel oksijen basıncı (PaO2), baz açığı ve sıvı sekestrasyonu değerlendirildi. BT bulgularında pankreas genişlemesi, pankreas yoğunluğu, peripankreatik sıvı toplanması, karın içi asit, peripankreatik yağ dokusu heterojenliği, peripankreatik lenf nodu varlığı, Wirsung kanal çapı, safra kesesinde patoloji varlığı, hepatosteatoz, splenomegali, splenik ven çapı değerlendirildi. Bulgular: Peripankreatik sıvı toplanma derecesi ile pankreatit şiddeti karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Diğer karşılaştırmalarımızda istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu. Sonuç: Çalışmalarda genel olarak AP’li hastalarda nekroz varlığının prognozu belirlemede bir kriter olabileceği görüşü hakimdir. Çalışmamızda başvuru anında çekilen BT’de pankreatik nekroz varlığının veya yokluğunun prognostik bir belirteç olmadığı belirlendi. Ancak kontrol görüntülemede nekrozun takibi prognozu belirlemede bir belirteç olabilir.
Background/Purpose: Acute pancreatitis (AP) progresses with pathological changes. Therefore, the prognosis of the disease can be quite variable. In severe pancreatitis, local or systemic complications with high mortality may occur. Treatment of patients after diagnosis of AP depends on early assessment of disease severity. In this study, we aimed to evaluate the effectiveness of predicting pancreatitis severity and prognosis by comparing computerized tomography (CT) scan findings with Ranson criteria. Methods: Patients aged 18 years and over who applied to our hospital with the diagnosis of AP between January 2018 and December 2020 were included in the study. We retrospectively analyzed 190 patients in order to determine the severity and prognosis of pancreatitis by comparing CT scan findings and Ranson criteria. Demographic, clinical, radiological and laboratory data of the patients at the time of admission were retrospectively analyzed. In laboratory data, hematocrit (HTC) decrease, blood urea nitrogen (BUN) increase, serum calcium (Ca) level, partial arterial oxygen pressure (PaO2), base deficit and fluid sequestration were evaluated. On CT findings, pancreatic expansion, pancreatic density, peripancreatic fluid collection, intra-abdominal ascites, peripancreatic fatty tissue heterogeneity, presence of peripancreatic lymph nodes, Wirsung duct diameter, presence of pathology in the gallbladder, hepatosteatosis, splenomegaly, splenic vein diameter were assessed. Results: A statistically significant difference was found in the comparison of the degree of peripancreatic fluid collection and the severity of pancreatitis. There was no statistically significant difference in our other comparisons. Conclusion: In general, studies are dominated by the opinion that the presence of necrosis in patients with AP may be a criterion for determining the prognosis. In our study, it was determined that the presence or absence of pancreatic necrosis in the CT performed at the time of admission was not a prognostic predictor. However, follow-up of necrosis in control imaging can be a marker in determining the prognosis.