BÖLGESEL KURTULUŞTAN MİLLÎ MÜCADELE’YE EDİRNE’NİN SESİ: TRAKYA PAŞAELİ GAZETESİ


SALLI H.

Karadeniz Araştırmaları, cilt.18, sa.72, ss.875-904, 2021 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 18 Sayı: 72
  • Basım Tarihi: 2021
  • Dergi Adı: Karadeniz Araştırmaları
  • Derginin Tarandığı İndeksler: MLA - Modern Language Association Database, TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.875-904
  • Trakya Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin resmî yayın organı olarak ilk sayısı 2 Aralık 1918 tarihinde yayımlanan Trakya Paşaeli gazetesi, Mütareke ve Millî Mücadele Basını olarak adlandırılan dönemin ilk süreli yayınlarından biridir. Trakya Paşaeli’nin yayın hayatına başlamasının ardından meydana gelen askerî ve siyasi olaylar, gazetenin yayın politikası başta olmak üzere gazetede yer alan ana konuları ve kullanılan temaları da doğrudan etkilemiştir. Nitekim başlangıçta sadece bölgesel kurtuluş fikrine yönelik bir yayıncılık anlayışı takip eden gazete, İzmir’in işgal edilmesi ile birlikte millî vurguları da ön plana çıkarmaya başlamış, Sivas Kongresi’nin ardından ise adeta Millî Mücadele’nin bölgesel bir sözcüsü hâline gelmiştir. Dolayısıyla Trakya Paşaeli gazetesinin 1918 sonu ile 1920’nin ilk günleri arasında yayınlanan 47 sayısı, dönem hakkında hem yerel hem de millî bir perspektif sunması bakımında oldukça önemlidir. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, Trakya Paşaeli’yi aynı dönemde yayınlanan gazeteler ile benzerlik ve farklılıkları üzerinden karşılaştırıp Millî Mücadele basını bağlamında değerlendirerek genel tablo içerisinde konumlandırabilmek ve aynı zamanda resmî bir cemiyet yayını olan Trakya Paşaeli’nin sahip olduğu yerel dinamikleri ön plana çıkararak gazetenin kurumsal tarihini ortaya koyabilmektir.
The newspaper Trakya Pasaeli was first launched on December 2, 1918. It was the official publication of the Trakya Pasaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, and was one of the first periodicals of the so-called Armistice & National Struggle Press period. This period, alongside the military and political events that took place thereafter directly affected newspaper’s publication policy. They also influenced what it focused on, theme wise. Moreover, Trakya Paşaeli offers us detailed insight into people’s ideas about regional liberation as well as what they did in the name of the [Turkish] National Struggle. It also gives us striking data about the institutional history of a private provincial newspaper. On the other hand, as it was the official organ of the Trakya Pasaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, it therefore contained information about the history of Thracian society that one cannot find in other sources. Thus, it sheds light on the developments that took place between the end of 1918 and the beginning of 1920, both from a local and national perspective.