Amaç: Otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklar, rutin ihtiyaçları ve değişime uyum sağlamadaki zorlukları nedeniyle pandemiye karşı özellikle savunmasızdır. Bu çalışmanın amacı, Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) pandemisinin OSB tanılı çocuklar ve aileleri üzerindeki psikososyal etkisini ve bu dönemde karşılaştıkları zorlukları değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 2020-2021 yılları arasında kliniğimizde takip edilen 3-18 yaş arası 85 OSB’li çocuğun ebeveynine, araştırmacılar tarafından hazırlanan anket formu uygulandı. OSB tanılı çocuğu olan ailelerin pandemiden etkilenme durumları “Stresli Durumlara Çocuk ve Ergen Tepkileri- Otizm Aile Adaptasyonu ve Dayanıklılığı” maddeleri ile değerlendirildi. Ebeveynler anketi çevrimiçi olarak veya telefonla yanıtladı. Bulgular: Çocukların yaş ortalaması 10,3±4,1 yıl, 65’i erkek ve 20’si kızdı. Ailelerin %10,6’sı pandemi sırasında tıbbi bir acil durum yaşadığını bildirdi. En sık görülen davranış sorunları öfke, konsantrasyon güçlüğü ve hiperaktivite idi. Çocukların %37,6’sının eğitim desteği alamadığı, %74,1’inin tedavi göremediği, %31,1’inin doktora ulaşmakta zorluk çektiği ve %7,8’inin tedaviyi karşılamakta güçlük çektiği bildirildi. Ayrıca çocukların %33’ü günde 4 saatten fazla ekran başında vakit geçiriyordu. Ebeveynlerin %61,2’si pandemi karantina sürecini eskisinden daha zor olarak değerlendirdi. Sonuç: Pandemi, OSB’li çocukların günlük rutinlerini, özel eğitim, rehabilitasyon ve sağlık hizmetlerini sekteye uğratmış, ayrıca davranış sorunlarını da arttırmıştır. Bu nedenle, OSB gibi özel gereksinimi olan çocukların ruhsal ihtiyaçlarını bilmek ve karşılayabilmek, gelecek afet durumlarında yapılacak yardımların önemli bir parçası olacaktır.
Aim: Children with autism spectrum disorder (ASD) are especially vulnerable to the pandemic due to their need for routine and difficulty in adapting to change. The aim of this study was to evaluate the psychosocial impact of the Coronavirus disease-2019 (COVID-19) pandemic on children diagnosed with ASD and their families and the challenges they faced during this period. Materials and Methods: We surveyed 85 parents of children with ASD aged 3-18 years, who were followed up in our clinic between the years of 2020 and 2021. We assessed ASD families’ pandemic impact with the “Child and Adolescent Reactions to Stressful Situations-Autism Family Adaptation and Resilience” items. Parents answered the questionnaire online or by phone. Results: The mean age of the children was 10.3±4.1 years, 65 were boys and 20 were girls. 10.6% of the families had a medical emergency during the pandemic. The most common behavioral problems were anger, difficulty in concentrating, and hyperactivity. 37.6% of the children could not receive educational support, 74.1% could not receive treatment, 31.1% had difficulty in reaching a doctor, and 7.8% had difficulty in affording treatment. Furthermore, 33% of the children spent more than 4 hours a day on screens. 61.2% of parents rated the pandemic quarantine process as more difficult than before.Conclusion: The pandemic disrupted the daily routines, special education, rehabilitation, and health care services of children with ASD. It also increased their behavioral problems. Therefore, recognizing and addressing the psychological needs of children with special needs, such as ASD, will be an important part of the response to future disasters.
