ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE KULLANILAN İNSAN NİTELEYİCİLERİNİN ANADOLU AĞIZLARINDAKİ YANSIMALARI ÜZERİNE
Turkish Studies (Elektronik), cilt.13, sa.28, ss.785-848, 2018 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 13 Sayı: 28
- Basım Tarihi: 2018
- Doi Numarası: 10.7827/turkishstudies.14342
- Dergi Adı: Turkish Studies (Elektronik)
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.785-848
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Eski Anadolu Türkçesi Türk dilinin Oğuz koluna bağlı ve HazarDenizinin batısında, Anadolu coğrafyasında 11.-15. Yüzyıllar arasındakullanılan tarihi bir yazı dilidir. Bu yazı dili bir taraftan Eski Türkçeninizlerini taşırken diğer taraftan Osmanlıca ve Türkiye Türkçesinden deçeşitli özellikleri yapısında bulundurur. Bu dönem Türkçesi yabancıunsurlar bakımından Batı Türkçesinin en temiz devridir. Bu dönemdeTürkçeye Arapça ve Farsça unsurlar girmeye başlamıştır. Bu yazı diliiçin Eski Türkiye Türkçesi tabiri de çokça kullanılmıştır. Bu dönemdeTürk Edebiyatına damga vuran çok önemli eserler meydanagetirilmiştir. Bu çalışmada Eski Anadolu Türkçesi döneminde kullanılaninsanlarla ilgili niteleyiciler üzerinde durulmuştur. “Tespit edilen insanniteleyicileri günümüz Anadolu Ağızlarında hangi şekillerde ve nasıl biryoğunlukta kullanılmaktadır?” sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır.Türkçenin tarihi seyrine bakıldığında çeşitli dönemlerde varlığınısürdüren dönemsel kullanımların, günümüz Anadolu Ağızlarındakiyansımaları, Türkçenin tarihi süreçte izlediği yol ve etki yoğunluğuhakkında bizleri aydınlatacaktır. Dünya dilleri arasında önemli bir yeresahip olan Türkçenin çeşitli dönemlerdeki kalıntılarının günümüzdekiizdüşümleri, dilimizin yaşadığı tarihsel serüven hakkında ipuçlarıgöstermesi açısından da önemlidir. Bu nedenle çalışmanın kültürdünyamıza önemli katkılar sunacağı muhakkaktır. Bu çalışmada EskiAnadolu Türkçesi döneminde insanlar için kullanılan niteleyicileringünümüz Anadolu Ağızlarındaki durumları hakkında bir incelemeyapılmıştır. Eski Anadolu Türkçesi döneminde insanlar için kullanılanniteleyicilerDerlemesözlüğündetaranaraküçbölümde gruplandırılmıştır. Bu gruplar; halen aynı şekliyle kullanılanniteleyiciler, başka bir niteleyiciye dönüşmüş olanlar ve başka biranlamda kullanılan kelimeler şeklindedir.
The Old Anatolian Turkish language is based on the Oğuz branch of the Turkish language and is located in the western part of the Caspian Sea, in the Anatolian region between the 11th and 15th centuries. This text language, carry the traces of the old Turkish one hand, on the other hand also features a variety of hosts from Ottoman and Turkey’s Turkish. This term’s Turkish is the cleanest devolution of Western Turkish in terms of foreign elements. In this period, Arabic and Persian elements began to enter into Turkish. This is called the Old Turkey’s Turkish has been used widely for writing language. In this period, very important works that stamped Turkish Literature were brought to the square. In this study, qualifiers related to people used in Old Anatolian Turkish period were emphasized. “In what form and at what intensity are the identified human qualifiers used in today's Anatolian Dialects?” the answer of this question was searched. When we look at the historical aspects of Turkish, the periodic uses that persisted in various periods, the reflections in present-day Anatolian dialects will illuminate us about the path and intensity of Turkish history. Today's projections of the various periods of Turkish language which has an important place among the languages of the world, are also important in terms of showing clues about the historical adventure that our language has experienced. For this reason, it is certain that this study will present important contributions to our cultural world. In this study, an examination was made about the status of the qualifiers used for people in Old Anatolian Turkish in today's Anatolian dialects. In the Old Anatolian Turkish period, the qualifiers used for people were scanned in the compilation dictionary and grouped in three sections. These groups are; qualifiers still used in the same way, th