Tanzimat’la birlikte Batılılaşma meselesi kapsamında dilin yenidendüzenlenmesi ve her kesimden insanın anlayabileceği biçimde sadeleştirilmesi, uzunbir dönem Türk entelektüellerin en mühim kültür meselelerinden birisi olmuştur.Genç Kalemler Dergisi ve bu dergi etrafında toplanan aydınlar tarafından başlatılanYeni Lisan Hareketi kapsamında Türkçenin sadeleştirilmesi ve halka daha kolayulaşılması düşüncesi, milliyetçi fikirlerin Osmanlı siyasi yaşamında yerini alması ileaynı dili konuşan Türk soylu halkların dil birliğine ve ortak bir alfabe kullanımınayönelik fikirlere dönüşecektir. Osmanlı Devleti’nin bir parçası olan Bosna Hersek veBoşnaklar tarafında da Tanzimat döneminde yazı dilinin sadeleştirilmesi fikirleritartışılmış, bu konu ile alakalı çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Ziya Gökalp’ın halkadoğru düsturuna benzer bir biçimde Bosna Hersek’te kayıt altına alınan sözlü kültürürünleri, Boşnak yazı dilinin çerçevesini belirleme noktasında aydınlara yolgöstermiştir. Boşnak aydınlar, Avusturya-Macaristan hâkimiyeti döneminde yazıyageçirilen sözlü kültür ürünleri vasıtasıyla Boşnak yazı dilinin, Boşnak halkınınkullandığı şekilde sadeleştirilmesi ve Türk toplumu ile manevi birliğin korunmasıadına yazı dilinin ve Arap alfabesinin reforme edilmesi üzerine çalışmalaryapmışlardır. Bu makaleyi yazmaktaki amacımız Boşnakların etnik bir aidiyet unsuruolarak dilin sadeleştirilmesi meselesinde sözlü kültür ürünlerine yönelmeleri ile Türkve Boşnak entelektüellerin gönül birliği olan coğrafyalarla manevi bağlarıkoparmama ve Batılılaşma hedefleri doğrultusunda yapılan benzer reform çabalarınıgözler önüne sermek ve yapılan çalışmalar ile bunların mahiyeti hakkında bilgivermektir.
Along with the Tanzimat, the restructuring of the language within the context of the Westernization issue and the simplification of it to make people able to understand in every way, is considered as one of the most important cultural issues of Turkish intellectuals.The idea of simplification of the Turkish language and its easier accession to the public within the scope of the New Language Movement initiated by the Genç Kalemler Magazine and those intellectuals gathered around this journal will turn into nationalist ideas in the Ottoman political life and ideas for the language unity and the use of the a common Turkish alphabet for those peoples speaking the same language. Ideas of simplification of the written language in the Tanzimat period were discussed by Bosniaks in Bosnia and Herzegovina, which was part of the Ottoman Empire, and various studies were conducted on this subject.The oral culture products, which were recorded in Bosnia and Herzegovina in a way similar to Ziya Gökalp's through the people principle, led the intellectuals to determine the framework of Bosnian language.The Bosnian intellectuals worked on the reforming of the text language and the Arabic alphabet in order to simplify the Bosnian text language used by the Bosnian people and to preserve the spiritual unity with the Turkish society through the oral culture products written during the period of Austrian-Hungarian rule.This article aims to reveal and provide information about similar reform efforts that enable Bosnians to focus on oral culture in order to simplify language as an element of ethnic belonging and not to break spiritual bond with the geographies that have moral ties in terms of Turkish and Bosniak intellectuals in line with the Westernization objectives.
