ÖZ
Sporla ilişkili beyin sarsıntısı (SİBS) tüm dünyada giderek artan düzeyde ilgi gören, ciddi bir spor yaralanması türüdür. En güncel tanımında SİBS beyin‐
de biyomekanik kuvvetlerin neden olduğu karmaşık ve patofizyolojik bir süreç olarak ifade edilmektedir. Aksonal ağların etkilenmesi depolarizasyona
neden olmakta ve beynin glikoz ve oksijen ihtiyacını arttırmaktadır. Sarsıntı sonrası oluşabilecek vazospazm veya serebral kan akımındaki azalma, süre‐
ci kısır döngüye itmektedir. Enerji krizi olarak da adlandırabilen bu durumun yarattığı kırılganlık nedeniyle, ilk darbeden sonra istirahat çok önemlidir.
SiBS ile ilgili çalışmalar sonrasında sporcuların spora dönme süreleri ile ilgili kısıtlamalar getirilmiştir. SİBS’e yaklaşımda ilk değerlendirme saha kenarın‐
da acil olarak yapılmalıdır. İlk değerlendirmede, standart acil durum yönetim ilkelerine (hava yolu, solunum, dolaşım) uyulmalıdır. Günümüzde en yaygın
kullanılan ölçek olan Glasgow Koma Ölçeği’ne dayanarak Sporla İlişkili Beyin Sarsıntısı Değerlendirme Aracı geliştirilmiştir. Belirtilerin aciliyet gösteren
ve izlem gerektirenler olarak iki gruba ayrılması, izlem ve tedavinin uygun biçimde yürütülmesini olanaklı kılmaktadır.
ABSTRACT
Sports-related concussion (SRC) is a severe type of sports injury that is attracting attention worldwide. The most recent SRC definition has been exp‐
ressed as a complex and pathophysiological process of the brain caused by biomechanical forces. It includes the impairment of axonal networks le‐
ading to depolarization and tthe brain's increased demand for glucose and oxygen. The vasospasm that may occur after the concussion or the dec‐
rease in cerebral blood flow pushes the process into a vicious circle. Due to the fragility created by this situation, i.e. an energy crisis, resting following
the first impact is very important. As a result of the SRC studies, some restrictions were imposed regarding the time needed for safe return to sports.
The initial assessment for SRC should be performed on the sports field as soon as possible. Standard emergency management principles (airway,
breathing, circulation) should be followed in the first assessment. Based on the Glasgow Coma Scale, which is the most widely used up-to-date sca‐
le, a new scale named Sports-Related Concussion Assessment Tool was developed. The follow-up and treatment of the SRC victims can be conduc‐
ted according to the severity of the symptoms defined as “urgent” and “requiring follow-up”.
