Yaşlı Yetişkinlerde Okupasyonel Denge, Maneviyat ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Creative Commons License

Tekeci Y., CEMALİ M., Torpil B.

Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, cilt.13, sa.2, ss.503-517, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışma, yaşlı yetişkinlerde okupasyonel denge, spiritüel iyi oluş ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin okupasyonel denge üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarımdaki bu araştırmaya bilişsel problemi olmayan 65 yaş ve üzeri 156 gönüllü dahil edilmiştir. Veriler Okupasyonel Denge Anketi, Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ve WHOQOL-BREF Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri setinin çözümlenmesinde Pearson korelasyon katsayısı ile çoklu doğrusal regresyon tekniklerinden yararlanılmıştır. Bulgular: Okupasyonel denge ile spiritüel iyi oluş arasında orta düzeyde pozitif ilişki bulunmuştur (r=0,415; p<0,001). Okupasyonel denge ile yaşam kalitesinin genel sağlık, fiziksel, psikolojik, sosyal ve çevresel alanları arasında orta ve güçlü düzeyde pozitif ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda modelin anlamlı olduğu ve değişkenlerin okupasyonel denge varyansının %39,3’ünü açıkladığı belirlenmiştir (Adj. R²=0,393; p<0,001). Çevresel alan ve spiritüel iyi oluşun anlamlı yordayıcılar olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Bulgular, yaşlı yetişkinlerde okupasyonel dengenin spiritüel iyi oluş ve yaşam kalitesi ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle çevresel faktörler ve manevi kaynakların dikkate alınması, geriatrik rehabilitasyon süreçlerinde daha bütüncül yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Introduction: This study aimed to examine the relationships between occupational balance, spiritual well-being, and quality of life (QoL) in older adults, and to evaluate the effects of these variables on occupational balance. Methods: This cross-sectional study included 156 volunteers aged 65 years and older without cognitive impairment. Data were collected using the Occupational Balance Questionnaire, the Spiritual Well-Being Scale and the WHOQOL-BREF Quality of Life Scale. Pearson correlation and multiple linear regression analyses were performed. Results: A moderate positive correlation was found between occupational balance and spiritual well-being (r = 0.415; p < 0.001). Occupational balance was also positively correlated with the general health, physical, psychological, social, and environmental domains of QoL, with moderate to strong effect sizes (p < 0.05). Multiple linear regression analysis indicated that the model was statistically significant and explained 39.3% of the variance in occupational balance (Adj. R² = 0.393; p < 0.001). The environmental domain and spiritual well-being were identified as significant predictors (p < 0.05). Discussion and Conclusion: The findings suggest that occupational balance in older adults is associated with spiritual well-being and QoL. Considering environmental factors and spiritual resources may contribute to the development of more holistic approaches in geriatric rehabilitation.