Afet Sonrası Geçici Barınma Sistemleri: Katmanlı Yapım Sistemleri ile Acil Barınma için Bir Yaşam Kapsülü Geliştirilmesi

Creative Commons License

Güder Ş. C., Yanarateş D. B.

Türk deprem araştırma dergisi (Online), cilt.8, sa.1, ss.116-127, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, afet sonrası geçici barınma sistemlerinin önemini vurgulamakta ve katmanlı yapım yöntemleriyle geliştirilen yenilikçi bir “Yaşam Kapsülü” önerisi sunmaktadır. Acil durumlarda barınma, yalnızca hızlı üretim değil; yaşam kalitesi, mahremiyet, erişilebilirlik, kültürel uyum ve WASH (Water, Sanitation and Hygiene) standartlarının sağlanmasını da gerektirir. “Barınma projeleri” (shelter projects) örnekleri olarak 'Rohingya Kampı Barınakları' (Bangladeş), UNHCR tarafından geliştirilen 'T-Shelter' ve Nepal ve Haiti’de kullanılan 'Transitional Shelter' barınakları verilebilir. Bu tip barınaklarda topluluk katılımı güçlü olsa da iç mekân düzeni, kültürel normlar ve iklimsel konfor çoğunlukla geri planda kalmaktadır. Önerilen model, 3D beton baskı ile üretilen modüler kabuğu; esnek, kişiselleştirilebilir ve Sphere standartlarına uygun iç mekân çözümleriyle birleştirir, böylece lojistik verimlilik ve insan odaklı yaşam kalitesi sağlanarak, afet sonrası barınakların sürdürülebilirliği artırılabilir. Türkiye özelinde yeni bir kapsül önerisi getirilmektedir. Sahada kullanılan katmanlı yapım yöntemleri prefabrik yapım sistemleri olarak kullanılmış ve kapsül üretilmiştir. Barınma projeleri parametreleri ile kapsül yapı kıyaslanmış ve bazı noktalarda olumlu, bazı noktalarda ise olumsuz bulunmuştur.
This study highlights the importance of post-disaster temporary shelter systems and proposes an innovative “Life Capsule” developed using layered construction methods. Shelter in emergencies requires not only rapid production but also the provision of quality of life, privacy, accessibility, cultural adaptation, and WASH (Water, Sanitation, and Hygiene) standards. Examples of “shelter projects” include the ‘Rohingya Camp Shelters’ (Bangladesh), the ‘T-Shelter’ developed by UNHCR, and the ‘Transitional Shelter’ shelters used in Nepal and Haiti. Although community participation is strong in these types of shelters, interior layout, cultural norms, and climatic comfort are often neglected. The proposed model combines a modular shell produced with 3D concrete printing with flexible, customizable, and Sphere-compliant interior solutions, thereby increasing the sustainability of post-disaster shelters by ensuring logistical efficiency and human-centered quality of life. A new capsule proposal is introduced specifically for Türkiye. Layered construction methods used in the field have been employed as prefabricated construction systems to produce the capsule. The capsule structure has been compared with shelter project parameters and found to be positive in some aspects and negative in others.