MÜSKİRAT NİZAMNAMELERİ’NE GÖRE MEYHANELERİN KAPATILMASI VE II. MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE EDİRNE UYGULAMALARI

SARIOGLU T.

Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, cilt.5, sa.9, ss.149-178, 2022 (TRDizin)

Özet

İslamiyet öncesi Türk kültüründe içkinin önemli bir yer tuttuğu bilinmektedir. İslamiyet’in kabulünden sonra Müslüman olan Türkler arasında içki yasaklanmış olsa da içki kültürünün devam ettiği görülmektedir. Osmanlı Devleti, kurulduktan sonra da Müslümanlar arasında içkinin yasaklandığına dair kayıtlar göze çarpmaktadır. Osmanlı Devleti’nin sınırlarını genişletmesi ve gayrimüslim nüfusun artması ile birlikte gerek siyasi gerekse ticari nedenlerden dolayı yasaklarda gevşemelerin olduğu dönemler olmuştur. Ancak Osmanlı sultanlarının emirleri doğrultusunda çıkarılan kanunlar ve nizamnameler gereğince, Müslümanlar arasında yasaklar devam ettirilmiştir. Özellikle kutsal mekânlar olarak görülen camiler, mescidler, tekkeler ve İslam mahallelerinde içki satışı ve tüketimi yapılan meyhanelerin açılmasına izin verilmemiştir. Yine bu kutsal mekânların yanı sıra devlet kurumlarına, mezarlıklara ve ibadethane vasfını kaybetmiş olan cami harabelerinin civarına yakın bulunan meyhanelerin kapatılmasına dair düzenlemeler yapılmıştır. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti’nin son döneminde kutsal mekânlara yakın meyhanelerin kapatılmasına dair yayınlamış olduğu müskirat nizamnamelerinin yanı sıra II. Meşrutiyet döneminde Edirne’de bulunan kutsal mekânlara yakın meyhanelerin kapatılması süreci, alınan kararlar, yapılan itirazlar ve şikâyetler, uygulamalardaki ihlaller ele alınmıştır.
It is known that alcohol occupied an important place in Turkish culture before Islam. Although alcohol was banned among the Turks after the adoption of Islam, it is seen that this culture continues. Even after the establishment of the Ottoman Empire, there are records that alcohol was prohibited among Muslims. With the expansion of the borders of the Ottoman Empire and the increase in the non- Muslim population, there were periods when the bans were loosened due to both political and commercial reasons. However, in accordance with the laws and regulations enacted in line with the orders of the Ottoman sultans, prohibitions were continued among the Muslims. The sale of alcohol is prohibited in places such as mosques, masjids and dervish lodge. Apart from these, regulations were also made regarding the closure of state institutions, cemeteries and taverns around the mosque ruins that had lost their place of worship. In this study, information is given about the liquor regulations published on the closing of taverns close to the holy places in the last period of the Ottoman Empire. In addition, the process of closing the taverns close to the holy places in Edirne during the Second Constitutional Period has also been examined. References are made to the decisions taken on this issue, objections, complaints and violations of practice.