Bulgaristan’da Ziraat Bankası’nın Kuruluşu ve Faaliyetleri


Creative Commons License

TEKDEMİR A.

History Studies, cilt.10, sa.1, ss.269-291, 2018 (TRDizin) identifier

Özet

Bulgaristan’da Ziraat Bankası, Osmanlı Ziraat Bankası gibi memleket sandıkları ismi verilendaha sonra da Bulgaristan’da ziraat, Osmanlı Devleti’nde de menafiʹ sandıkları denilen eski evkafmüesseselerinin düzenlenmesiyle oluşturulmuştur. Bahsedilen sandıklar ilk olarak Mithat Paşatarafından Tuna Eyaletindeki zirai vurgunculardan halkı kurtarmak amacıyla kurulmuştur.Sermayeleri 200 liraya ulaşan bölgelerde ahaliden ikisi Müslüman ikisi Hristiyan dört vekil seçilmişve bu vekiller vasıtasıyla sandıklar haftada bir defa açılıp çiftçilere borç verilmiştir. Bulgaristan halkı1877-78 Osmanlı-Rus harbine kadar bu sandıklardan istifade etmiş savaş sırasında ise sandıklaryağma edilmiştir. Savaştan sonra dağılan memleket sandıkları, ziraat sandıkları ismi ile yenidenoluşturulmuştur. Sandıkların idaresi çiftçiler tarafından seçilen bir kasadar ve bir katibe verilmiş1894’te hazırlanan ziraat sandıkları kanununa kadar da bu şekilde devam etmiştir. 1894 kanunuylaTicaret ve Ziraat Nezareti’nde, sandıklar için bir şube kurulmuş, kasadarların yanına bir kontrolörtayin edilmiş ve dokuz azalı bir idare meclisi her sandıkta borçlanma işlemlerini tetkik etmeklegörevlendirilmiştir. 1897’de kanunun bazı bölümleri tekrar elden geçirilerek düzenlenmiştir. Sandıküyelerinin ahali tarafından seçilmesi usulü kaldırılmış, sandıkların başına ‘ziraat sandıkları merkezşubesi’ tarafından bir yöneticinin tayin edilmesi kararlaştırılmıştır. Sandıklar 1904 yılına kadar dabu şekilde gelmiş ve bu tarihte 45 maddelik bir kanun ile “Ziraat Bankası” ismini almıştır.
Ziraat Bank in Bulgaria came into existence via re-organization of ancient waqfs, which were called agricultural cases and benefit cases in Bulgaria and the Ottoman Empire respectively. The mentioned cases were established for the first time by Midhat Pasha in order to save public from agricultural speculators in Danubian provinces. In regions whose capital reached 200 liras two Muslim and two Christian deputies were chosen and cases were opened once a week by them and farmers were given loans. People of Bulgaria benefited from those cases until Turco-Russian War of 1877-78 and during the war the cases were sacked. The cases which were destroyed during the war, re-established after the war under the name “Agricultural Cases”. The management of the cases were entrusted to a case holder and a secretary elected by farmers and this continued until 1894 law of agricultural cases. By this law a branch was established for the cases under Ministry of Trade and Agriculture and a controller was appointed besides case holder. An administrative Board of 9 members was given the duty to check loaning processes in each case, as well. In 1897 some parts of the law were revised. The method of the members being chosen by people was abolished and instead a manager appointed by “acgicultural cases headquarter” was entrusted the case. The cases existed in that way until 1904 and at that date they were transformed into Ziraat Bank by a 45 article Law.