Bu araştırma bazı yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) genotiplerinin Erzurum koşullarındaki performanslarının belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsüne bağlı Pasinler Araştırma İstasyonu deneme alanlarında 2011, 2012 ve 2013 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmada denemeler tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Üç yıllık ortalamalara göre; çiçeklenme için geçen süre 55.0-62.8 gün, fizyolojik olgunluk için geçen süre 91.6-102.0 gün, bitki boyu 90.3-110.6 cm, yeşil ot verimi 1587.8-2764.5 kg da-1 ve tohum verimi 145.6-322.0 kg da-1 arasında değişmiştir. En yüksek verim değerleri denemenin ikinci yılında yeşil ot verimi için 3156 kg da-1 ve tohum verimi için 283.3 kg da-1 olarak tespit edilmiş, verim ve tarımsal özellikler bakımından yıllar ve genotipler arasında önemli farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Verim ve verim unsurları arasında yapılan korelasyon analizine göre; yeşil ot verimi ile çıkış gün sayısı, bitki boyu ve yan dal sayısı arasında %1 bitkide bakla sayısı ile %5 önem seviyesinde pozitif, tohum verimi ile bin tane ağırlığı arasında %1, baklada tane sayısı ile %5 önem seviyesinde pozitif bir ilişki belirlenmiştir. Sonuç olarak ekolojik özelliklerin verimi oldukça etkilediği ve farklı genotiplerin farklı verim potansiyelleri olduğu kanaatine varılmıştır. Yeşil ot ve tohum verimi açısından H-9 ve H-13 genotiplerinin yörede sorunsuzca yetiştirilebileceği kararına varılmıştır. Çeşitler arasında ise tohumu kolay bulunmasından dolayı yeşil ot üretimi için Taşkent, Töre, Ürünlü ve Özkaynak çeşitleri; tohum üretimi için Kirazlı çeşidi önerilebilir.
This research was planned to determine the performance of some forage pea (Pisum sativum ssp. arvense L.)genotypes in Erzurum conditions. The study was carried out in the Pasinler Research Station trial areas of the Eastern AnatoliaAgricultural Research Institute in 2011, 2012 and 2013. Field experiments were conducted in randomized complete blocks designwith 3 replications. According to the three-year averages; time for flowering was 55.0-62.8 days, time for physiological maturitywas 91.6-102.0 days, plant height is 90.3-110.6 cm, green forage yield was 1587.8-2764.5 kg da-1and seed yield was 145.6-322.0kg da-1. The highest yield values were determined as 3156 kg da-1for green forage yield and 283.3 kg da-1for seed yield in thesecond year of the experiment and it was determined that there were significant differences between years and genotypes in termsof yield and agricultural characteristics. According to the correlation analysis between yield and yield components; a positivecorrelation was determined between green forage yield and the number of emergence days, plant height and number of branches,1% pod number in the plant and 5% significance level, 1% between seed yield and thousand grain weight, 5% significance levelin the number of pods. As a result, it is concluded that ecological properties affect yields and different genotypes have differentyield potentials. It has been decided that H-13 and H-9 genotypes can be grown in the region without any problems in terms ofgreen forage and seed yield. Among the varieties, because their seeds are easy find, Taskent, Tore, Urunlu and Ozkaynak varietiescan be recommended for hay production and Kirazli variety for seed production.
