Edirne Makedonya ve Sarayiçi Yerleşkelerinde Jeofizik ile Tarihin İzlerini Sürmek ve Kentin Planlama Sürecine Entegrasyonu
PLANLAMA, cilt.32, sa.1, ss.90-113, 2022 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 32 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2022
- Doi Numarası: 10.14744/planlama.2021.72602
- Dergi Adı: PLANLAMA
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.90-113
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Trakya Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Birkaç on santimetreden birkaç metreye kadar olan derinlikleri araş-
tıran tahribatsız jeofizik araştırmaları yakın yüzey (/sığ) jeofizik olarak
tanımlanmaktadır. Kültürel mirasın korunmasına yönelik jeofizik araş-
tırmalar, restorasyon amaçlı jeofizik araştırmalar, yeraltındaki arkeolo-
jik yapı kalıntılarını belirlemeyi amaçlayan arkeoloji jeofiziği araştırmala-
rı, yakın yüzey jeofizik araştırmalara örnek oluşturmaktadır. Yeraltında
bulunan arkeolojik yapı kalıntılarının ortaya çıkarılması ve günümüz
kent planlama sürecine eklenmesi konusunda arkeoloji jeofiziği araş-
tırmaları ile elde edilen veriler değerli katkılar sağlamaktadır. Edirne’de
Osmanlı dönemine ait yapılardan Makedonya Yerleşkesi ve Yeni Sara-
yın etrafındaki Sarayiçi Yerleşkesi sığ jeofizik araştırmalar için örnek
alan seçilmiştir. Her iki yerleşke de tarihsel öneminin yansıra bugün
de kentsel alan içinde aktif olarak kullanılan önemli yerleşmelerdir.
Dolayısıyla bu yerleşimlere ait yeraltındaki arkeolojik yapı kalıntılarının
ortaya çıkarılması alanın yerleşim planının tasarlanmasında önemli bir
veri tabanı oluşturmaktadır. Hem Makedonya Yerleşkesi hem de Sa-
rayiçi yerleşkesinin tasarımına altlık olmak üzere yüksek çözünürlüklü
hasarsız jeofizik uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Makedonya Yerleşkesi
bahçesinde mümkün olduğunca sık doğrultular üzerinde 1m aralıklarla
elektriksel özdirenç tomografi (EÖT) uygulanarak Osmanlı dönemine
ait yeraltındaki yapı kalıntıları belirlenirken Sarayiçi Yerleşkesinde ise
yer radarı (GPR) yöntemi ile 1m aralıklı paralel profiller üzerinde 5 cm
aralıklarla 500 MHz korumalı anten kullanılarak yaklaşık 20.000 m2
'lik
bir alan araştırılmıştır. Bu bilgilerle varlığı belirlenmiş fakat arkeolojik
kazılarla henüz ortaya çıkarılamayan alanlar bulunmaktadır. Bu alanlar
planlama sürecine dahil edilerek kentin kültürel ve tarihi mirası koru-
nup gelecek nesillere aktarılacaktır.
Non-destructive geophysical surveys exploring depths from a few
tens of centimeters to several meters are described as near-surface
geophysics. Geophysical surveys for the protection of cultural heri-
tage, geophysical surveys for restoration, archaeological geophysi-
cal surveys are examples of near-surface geophysical surveys. The
data obtained by archaeological geophysical surveys provide valu-
able contributions to the discovery of cultural heritage) remains
underground and their inclusion in today's urban planning process.
Two of the Ottoman period buildings in Edirne, the Macedonian
campus and the Sarayiçi campus were selected as sample sites for
geophysical surveys. Both settlements are important settlements
that are actively used within the urban area today. Therefore, the
unearthing of the underground archaeological remains of these
settlements constitutes an important database in the design of the
site's settlement plan. High-resolution Geophysical applications
were carried out as underlining the design of both the Macedonian
campus and the Sarayiçi campus. In the Macedonia campus garden
as often as possible at intervals of 1m in line with the campus
electrical resistivity tomography (ERT) when determining the un-
derground ruins of the Ottoman period by applying, in the Saray-
içi campus georadar (GPR) with 500 MHz shielded antenna using
parallel profiles 1m spaced at 5 cm intervals on method 20.000 m 2
was investigated. There are areas that have been identified with
this information but have not yet been uncovered by archaeological
excavations. These areas will be included in the planning process
and the cultural and historical heritage of the city will be preserved
and transferred to future generations.