Türkiye’de COVID-19 Salgını Sırasında Psikolojik Stres ve Kronik Hastalık Yönetimi: Web Tabanlı Kesitsel Çalışma


İncirkuş K., Sarıkaya N.

Bezmiâlem Science, cilt.11, sa.4, ss.432-439, 2023 (ESCI, TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 11 Sayı: 4
  • Basım Tarihi: 2023
  • Doi Numarası: 10.14235/bas.galenos.2023.05914
  • Dergi Adı: Bezmiâlem Science
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Emerging Sources Citation Index (ESCI), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.432-439
  • Trakya Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Pandemi döneminde kronik hastalık yönetimi ve psikolojik stres düzeylerini belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntemler: Kesitsel tipteki bu çalışmanın örneklemini kronik hastalığı olan 233 hasta oluşturdu. Veriler 05 Nisan-30 Eylül 2021 tarihleri arasında Kişisel Bilgi Formu, Koronavirüs hastalığı-19 (COVID-19) ile İlişkili Psikolojik Sıkıntı Ölçeği ve Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği ile toplandı. Veriler, Google Forms aracılığıyla çevrimiçi olarak toplandı ve sayı, yüzde, standart sapma, mod, ortalama, medyan, Spearman korelasyonu, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U, post-hoc çoklu karşılaştırmalar kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Katılımcıların ortalama COVID-19 İlişkili Psikolojik Sıkıntı Ölçeği puanı 41,87±10,12, Kronik Hastalık Bakımını Hasta Değerlendirmesi Ölçeği puanı 63,36±19,26 idi. Lise mezunu, gelir ve sağlık algısı kötü, solunum yolu hastalığı olan, erkek katılımcıların Kronik Hastalık Bakımını Hasta Değerlendirmesi Ölçeği puan ortalamaları anlamlı olarak daha yüksekti. Lise mezunu, gelir algısı kötü, kardiyovasküler hastalığı olan, kadın katılımcılarda COVID-19 İlişkili Psikolojik Sıkıntı Ölçeği puanı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Sonuç: Araştırma sonuçları, orta düzeyde psikolojik stres ve şüphenin, hastaların kronik hastalık yönetimi üzerinde olumlu ve uyarıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. İleri araştırmalarda psikolojik stresin uzun vadeli etkilerinin ve kronik hastalık yönetimi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi önerilir.
Objective: To determine the levels of chronic disease management and psychological stress in the era of pandemic, and to evaluate the relationship between them. Methods: In this cross-sectional study, the sample consisted of 233 patients with chronic diseases. The data were collected with Personal Information Form, the Coronavirus disease-19 (COVID-19) Related Psychological Distress scale (CORPD) and the Patient Assessment of Chronic Illness Care (PACIC) between April 05 and September 30, 2021. The data were collected online via Google Forms and analyzed using number, percent, standard deviation, mode, mean, median, Spearman’s correlation, Kruskal- Wallis, Mann-Whitney U, post-hoc multiple comparisons. Results: The mean CORPD score of the participants was 41.87±10.12, and the mean PACIC score was 63.36±19.26. Male participants with high school degrees, with low-income and health perception and with respiratory diseases had significantly higher mean PACIC score. Female participants with high school degrees, with low-income perception and with cardiovascular diseases had significantly higher CORPD score (p<0.05). Conclusion: Research results showed that moderate psychological stress and suspicion had a positive and stimulating effect on patients' chronic disease management. It is recommended to evaluate the long-term effects of psychological stress, and its impact on chronic disease management in further research.