ÖZEL EĞİTİM ALANINDA ÇALIŞAN ÖĞRETMENLERİN YAŞAM DOYUMU VE PSİKOLOJİK SAĞLAMLIK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Creative Commons License

Yavuz M., Gündüz F. N.

9th INTERNATIONAL CAPPADOCIA SCIENTIFIC RESEARCH CONGRESS, Nevşehir, Turkey, 03 July 2026, vol.1, no.1, pp.130-152, (Full Text)

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 1
  • City: Nevşehir
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.130-152
  • Trakya University Affiliated: Yes

Abstract

This study aimed to examine the life satisfaction and psychological resilience levels of teachers working in the field of special education. A correlational survey model was used in this research. The study was conducted with 316 teachers working in Edirne, Kırklareli, and Tekirdağ provinces. Data was obtained using the Psychological Resilience and Life Satisfaction Scale. T-tests, ANOVA, Hochberg's gt2, and Pearson correlation analysis were used to analyze the data. The results showed that male teachers had higher levels of life satisfaction. Significant differences were found in terms of support from colleagues, support from managers, years of service, and age. A significant difference was found in favor of those with higher economic status. Regarding psychological resilience levels, significant differences were found in favor of female teachers in the main scale score and in the sub-dimensions of individual resources and cultural and contextual resources. In terms of the variable of receiving support from colleagues, a significant difference was found in the main scale score for those receiving support from colleagues in the individual resources sub-dimension; in terms of the variable of receiving support from administrators, a significant difference was found in the main scale score for those receiving support from administrators in the relational resources, individual resources, and family resources sub-dimensions; and in terms of the economic level variable, a significant difference was found in the main scale score for those in the relational resources, cultural and contextual resources, and family resources sub-dimensions, favoring those in the higher economic level. No difference was observed in terms of years of service and age. A significant positive correlation was found between teachers' life satisfaction and psychological resilience. The research results were discussed in the context of the literature. This research shows that teachers with good life satisfaction also have higher levels of psychological resilience. Teachers with high life satisfaction perform the teaching profession more effectively.


Keywords: Teachers working in the field of special education, life satisfaction, psychological resilience, professional well-being, mental health in education.

Mevcut araştırmada özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır.Mevcut araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Mevcut araştırma, Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illerinde görevli 316 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Mevcut araştırma verisi Psikolojik Sağlamlık ve Yaşam Doyumu Ölçeğiyle elde edilmiştir. Verileri analiz etmek amacıyla t-testi, ANOVA, Hochberg's gt2 ve Pearson korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucuna göre cinsiyet değişkenine göre yapılan analizlerde, erkek öğretmenlerin yaşam doyumu düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. İş arkadaşlarından destek görme değişkeni, yöneticilerden destek görme, çalışma yılı ve yaş değişkeni açısından anlamlı fark olduğu saptanmıştır. Ekonomik düzeyi değişkeni açısından üst düzey ekonomik düzeyde olanlardan yana anlamlı farklılık saptanmıştır. Öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri cinsiyet değişkeni açısından ölçek ana puanında ve bireysel kaynaklar ve kültürel ve bağlamsal kaynaklar ölçek alt boyutlarında kadın öğretmenlerden yana anlamlı fark olduğu saptanmıştır. İş arkadaşlarından destek görme değişkeni açısından, bireysel kaynaklar ölçek alt boyutunda iş arkadaşlarından destek görenlerden yana, idarecilerden destek görme değişkeni açısından ölçek ana puanında ve ilişkisel kaynaklar, bireysel kaynaklar ve ailesel kaynaklar alt boyutlarında idarecilerden destek görenlerden yana ekonomik düzey değişkeni açısından ölçek ana puanında ve İlişkisel kaynaklar, kültürel ve bağlamsal kaynaklar ve Ailesel kaynaklar üst ekonomik düzeyindekilerden yana anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Çalışma yılı ve yaş değişkeni bakımından fark gözlenmemiştir. Öğretmenlerin yaşam doyumları ile psikolojik dayanaklığı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Araştırma sonuçları literatür bağlamında tartışılmıştır. Mavcut araştırma yaşam doyumları iyi öğretmenlerin psikolojik sağlamlık düzeyleri de yükselmektedir. Yaşam doyumu yüksek olan öğretmenler öğretmenlik mesleğini daha nitelikli yapmaktadırlar.


Anahtar sözcükler: Özel eğitim alanında çalışan öğretmen, yaşam doyumu, psikolojik sağlamlık, mesleki iyi oluş, eğitimde ruh sağlığı.